ΠΕΜΠΤΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ
ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
ΚΕΙΜΕΝΟ ( Ἰσοκράτους,Ἀρεοπαγιτικός, παρ. 40 – 42 )
40 (Oἱ πρόγονοι ἡμῶν ἐνόμιζον) οὐκἐκτῶνγραμμάτωντὴνἐπίδοσινεἶναιτῆς ἀρετῆς ἀλλ’ ἐκ τῶνκαθ’ ἑκάστην τὴν ἡμέρανἐπιτηδευμάτωντοὺς γὰρπολλοὺςὁμοίουςτοῖς ἤθεσιν ἀποβαίνειν, ἐν οἷς ἂν ἕκαστοιπαιδευθῶσιν. Ἐπεὶ τά γε πλήθη καὶ τὰς ἀκριβείας τῶννόμων σημεῖον εἶναι τοῦ κακῶςοἰκεῖσθαι τὴν πόλιν ταύτην· ἐμφράγματα γὰρ αὐτοὺς ποιουμένουςτῶνἁμαρτημάτωνπολλοὺς τίθεσθαι τοὺς νόμους ἀναγκάζεσθαι.
41 Δεῖνδὲ τοὺςὀρθῶς πολιτευομένους οὐ τὰς στοὰς ἐμπιπλάναιγραμμάτωνἀλλ’ ἐν ταῖςψυχαῖςἔχειν τὸ δίκαιον·οὐ γὰρ τοῖςψηφίσμασινἀλλὰ τοῖς ἤθεσιν καλῶς οἰκεῖσθαι τὰςπόλεις, καὶ τοὺς μὲνκακῶςτεθραμμένουςκαὶ τοὺς ἀκριβῶς τῶννόμωνἀναγεγραμμένους τολμήσεινπαραβαίνειν, τοὺς δ’ ἀσφαλῶςπαιδευομένους καὶ τοῖς ἁπλῶς κειμένοις ἐθελήσεινἐμμένειν. 42 Ταῦτα διανοηθέντες οὐτοῦτο πρῶτον ἐσκόπουν, δι’ ὧν κολάσουσι τοὺςἀκοσμοῦντας, ἀλλ’ ἐξ ὧν παρασκευάσουσι μηδὲναὐτοὺς ἄξιονζημίας ἐξαμαρτάνειν· ἡγοῦντογὰρ τοῦτο μὲν αὑτῶν ἔργονεἶναι, τὸ δὲπερὶ τὰς τιμωρίας σπουδάζειν τοῖς ἐχθροῖςπροσήκειν.
ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ
- γράμματα = οι γραπτοί νόμοι. ἐπιτήδευμα = ασχολία , συνήθεια.
- κακῶςοἰκοῦμαι = διοικούμαι κακώς. ἔμφραγμα = φραγμός.
- τίθεμαι νόμους = θεσπίζω νόμους. ἐμπίπλημι = γεμίζω.
- ἀκοσμῶ = ατακτώ. ζημία = τιμωρία. ἐξαμαρτάνω = σφάλλω.
Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ
1α. Να μεταφρασθεί η παράγραφος 40 ( Οἱ πρόγονοιἡμῶν … ἀναγκάζεσθαι ).
1β. Να αποδοθεί το νόημα ολοκλήρου του κειμένου σε 15 με 20 γραμμές.
2α1.Τίθεσθαι , παραβαίνειν: Να γραφεί το β΄ ενικό πρόσωπο όλων των χρόνων της Οριστικής στη φωνή όπου βρίσκονται οι τύποι αυτοί.
2α2. Τὴν ἐπίδοσιν , τοὺς πολλοὺς , τοῖς ἤθεσιν , τοῖς ψηφσμασιν , τοὺς ἀκοσμοῦντας: Να γραφεί η ίδια πτώση στον άλλον αριθμό.
2β. ἡγοῦντο γὰρ τοῦτο μὲν αὑτῶν ἔργον εἶναι: να γίνει λεπτομερής συντακτική ανάλυση του χωρίου.
Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
1. Σε ποιο γραμματειακό είδος ανήκει το κείμενο; Αναφέρατε ονομαστικά τα επιμέρους είδη του.
2. Να αιτιολογήσετε τον τίτλο του έργου του Ισοκράτους ( Αρεοπαγιτικός ) και να εξηγήσετε τον λόγο της συγγραφής του.
3. Η εικόνα της αθηναϊκής κοινωνίας, όπως παρουσιάζεται στο κείμενο, έχει αναλογίες με τη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα; ( Η ανάπτυξη σε 20 με 30 γραμμές ).
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Να δοθεί απάντηση σε όλες τις Ερωτήσεις Κατανόησης και σε δύο (2) από τις Ερωτήσεις Ανάπτυξης.
