Α'. Σχεδιάγραμμα, Β'. Κείμενα, Γ'. Βιβλιογραφία
Θέμα: Ευρωπαϊκή Ένωση-Διεθνισμός
Α'. Σχεδιάγραμμα
Β'. Κείμενα
Ευρωπαϊκή Ένωση
http://europa.eu/abc/panorama/whatdoes/index_el.htm
Λιγότερα σύνορα, περισσότερες ευκαιρίες
Μπορείτε να ταξιδέψετε στα περισσότερα κράτη της ΕΕ χωρίς διαβατήριο και χωρίς συνοριακούς ελέγχους.
Μπορείτε να κάνετε τις αγορές σας σε άλλη χώρα όπου τα εμπορεύματα είναι φθηνότερα χωρίς περιορισμούς ή πρόσθετους φόρους, εφόσον ό,τι αγοράζετε είναι για δική σας χρήση. Το ενιαίο νόμισμα, το ευρώ, σας παρέχει τη δυνατότητα να συγκρίνετε άμεσα τις τιμές στις χώρες που το χρησιμοποιούν. Τα ταξίδια μεταξύ των χωρών της ευρωζώνης είναι ευκολότερα, καθώς δεν υπάρχουν πλέον τα έξοδα και οι δυσκολίες αγοράς συναλλάγματος.
Ο ανταγωνισμός που αναπτύχθηκε στην ενιαία και χωρίς σύνορα αγορά οδήγησε στη βελτίωση της ποιότητας και στη μείωση των τιμών. Οι τηλεφωνικές κλήσεις, η πρόσβαση στο Διαδίκτυο και τα αεροπορικά ταξίδια είναι φθηνότερα. Η νομοθεσία της ΕΕ προστατεύει τους καταναλωτές από ελαττωματικά ή κατώτερης ποιότητας προϊόντα, είτε αυτοί πραγματοποιούν αγορές στη χώρα τους είτε σε άλλη χώρα. Η ΕΕ εφαρμόζει επίσης πολύ υψηλά πρότυπα για την ασφάλεια των τροφίμων.
Οι πολίτες της ΕΕ έχουν τη δυνατότητα διαμονής, εργασίας, σπουδών και συνταξιοδότησης σε άλλη χώρα της ΕΕ. Οι προσωρινοί περιορισμοί που αφορούν τους εργαζομένους από τα 12 νέα κράτη μέλη αρχίζουν σταδιακά να καταργούνται και αυτοί.
Περισσότερα για τις μετακινήσεις στην ΕΕ και την ενιαία αγορά.
Σπουδές στο εξωτερικό
Πάνω από δύο εκατομμύρια νέοι έχουν ήδη επωφεληθεί από τα προγράμματα της ΕΕ για σπουδές ή επιμόρφωση σε κάποια άλλη ευρωπαϊκή χώρα. Έτσι, τα προγράμματα της ΕΕ για εκπαιδευτικές ανταλλαγές και διασυνοριακές συνεργασίες, όπως τα Erasmus, και Leonardo, είναι πλέον πολύ γνωστά στους κύκλους των σπουδαστών και όλων των ενδιαφερομένων.
Η ΕΕ δεν αποφασίζει τι θα διδαχθείτε στο σχολείο, αλλά φροντίζει να διασφαλίσει ότι τα εκπαιδευτικά και επαγγελματικά προσόντα που αποκτήσατε στη χώρα σας θα αναγνωρίζονται και στα υπόλοιπα κράτη μέλη.
Περισσότερα για την εκπαίδευση και κατάρτιση στην ΕΕ.
Μια πιο πράσινη Ευρώπη
Το περιβάλλον έχει μεγάλη σημασία για τους ευρωπαίους πολίτες αλλά και τις κυβερνήσεις τους. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίον η ΕΕ ηγείται του παγκόσμιου αγώνα για την προστασία του περιβάλλοντος και την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής.
Καθώς η ρύπανση δεν γνωρίζει σύνορα, τα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν αναλάβει κοινή δράση σε πολλούς τομείς. Ως φυσικό επακόλουθο, τα ποτάμια και οι ακτές της Ευρώπης είναι καθαρότερα, τα οχήματα ρυπαίνουν λιγότερο και ισχύουν αυστηροί κανόνες για τη διάθεση των αποβλήτων. Τα επικίνδυνα απόβλητα της Ευρώπης δεν μπορούν πλέον να απορρίπτονται σε φτωχές χώρες. Η ΕΕ εφαρμόζει επίσης αυστηρούς κανόνες ώστε τα χημικά που χρησιμοποιούν εταιρείες να είναι ασφαλή για τους πολίτες και το περιβάλλον.
Απώτερος στόχος της ΕΕ είναι η «βιώσιμη ανάπτυξη 
», δηλαδή, η οργάνωση βασικών δραστηριοτήτων όπως οι μεταφορές, η βιομηχανία, η γεωργία, και ο τουρισμός, με τρόπο που να διασφαλίζει τη δυνατότητα ανάπτυξής τους και, παράλληλα, την προστασία των φυσικών μας πόρων.
Περισσότερα για την ΕΕ και το περιβάλλον.
Καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής
Επιχειρώντας να αναχαιτίσουν την κλιματική αλλαγή, οι ηγέτες της ΕΕ συμφώνησαν στη λήψη σκληρών μέτρων ώστε να μειωθούν οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κατά 20% μέχρι το 2020.
Η ενέργεια αποτελεί τον θεμέλιο λίθο της μακροπρόθεσμης ευρωπαϊκής πολιτικής για την κλιματική αλλαγή και, για το λόγο αυτό, η ΕΕ έχει θέσει δεσμευτικούς στόχους για την αύξηση της χρήσης καθαρών, ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, όπως ο άνεμος, το νερό και ο ήλιος. Η προώθηση της «καθαρής ενέργειας» θα συμβάλλει στον περιορισμό της κλιματικής αλλαγής και στην τόνωση της οικονομίας, αλλά και στην σταθεροποίηση του ενεργειακού εφοδιασμού καθώς θα απεξαρτήσει σε σημαντικό βαθμό την Ευρώπη από τις εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η ΕΕ έχει ήδη δημιουργήσει ένα καινοτόμο «καθεστώς εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών », βάσει του οποίου επιβραβεύουνται οι ενεργοβόρες βιομηχανίες που περιορίζουν τις εκπομπές τους, ενώ τιμωρούνται όσες υπερβαίνουν συγκεκριμένα όρια.
Περισσότερα για την κλιματική αλλαγή.
Το ευρώ στην τσέπη σας
- Χώρες της ΕΕ που χρησιμοποιούν το ευρώ
- Χώρες της ΕΕ που δεν χρησιμοποιούν το ευρώ
Το ευρώ (€) αποτελεί ίσως το πιο απτό επίτευγμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το ενιαίο νόμισμα έχει υιοθετηθεί από 16 χώρες (2009), οι οποίες αντιπροσωπεύουν τα δύο τρίτα του πληθυσμού της ΕΕ. Θα ακολουθήσουν και άλλες χώρες μόλις το επιτρέψει η κατάσταση της οικονομίας τους.
Όλα τα χαρτονομίσματα και κέρματα ευρώ μπορούν να χρησιμοποιηθούν στις χώρες όπου το ευρώ γίνεται δεκτό. Τα χαρτονομίσματα είναι τα ίδια γαι όλες τις χώρες, ενώ τα κέρματα φέρουν κοινή απεικόνιση στη μια τους όψη και εθνικά σύμβολα της χώρας προέλευσής τους στην άλλη.
Χώρες της ΕΕ που χρησιμοποιούν το ευρώ: Αυστρία, Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Ιρλανδία, Ισπανία, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Κύπρος, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Πορτογαλία, Σλοβακία, Σλοβενία και Φινλανδία.
Περισσότερα για το ευρώ και τις οικονομικές και νομισματικές υποθέσεις στην ΕΕ.
Ίσες ευκαιρίες
Η κοινωνία μας λειτουργεί δικαιότερα και αποτελεσματικότερα όταν δεν γίνονται διακρίσεις σε βάρος συνανθρώπων μας λόγω εθνικής καταγωγής, φύλου, αναπηρίας, φυλετικής καταγωγής ή άλλων χαρακτηριστικών. Για το λόγο αυτό η νομοθεσία της ΕΕ απαγορεύει τις διακρίσεις.
Ήδη από τη δεκαετία του ’50, οι πρώτες συνθήκες της ΕΕ όριζαν ρητά ότι οι άνδρες και οι γυναίκες πρέπει να έχουν ίση αμοιβή για ίση εργασία. Έτσι, η ΕΕ έγινε πρωτοπόρος στον αγώνα για τα δικαιώματα των γυναικών, τα οποία έχουν ενσωματωθεί πλέον σε όλες τις πολιτικές της ως αναπόσπαστο τμήμα τους.
Ελευθερία, ασφάλεια και δικαιοσύνη για όλους
Για την καταπολέμηση του διασυνοριακού εγκλήματος και της τρομοκρατίας, οι χώρες της ΕΕ έχουν λάβει μέτρα για την πλήρη συνεργασία μεταξύ των αστυνομικών και των τελωνειακών τους αρχών, των υπηρεσιών μετανάστευσης και των δικαστηρίων.
Ένα πρακτικό μέτρο υπήρξε η θέσπιση του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης, με το οποίο γίνεται ευκολότερη η μεταφορά υπόπτων από τη χώρα όπου συλλαμβάνονται στη χώρα στην οποία καταζητούνται για ανάκριση ή για υπαγωγή σε δίκη. Τα κράτη μέλη συντονίζουν επίσης τις πολιτικές τους σε θέματα ασύλου και εντείνουν τους ελέγχους στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ.
Εφόσον οι πολίτες της Ένωσης είναι ελεύθεροι να ζουν σε οποιοδήποτε κράτος μέλος, θα πρέπει να έχουν ισότιμη πρόσβαση στη δικαιοσύνη, οπουδήποτε στην ΕΕ. Οι κυβερνήσεις των κρατών μελών θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι όλες οι χώρες εφαρμόζουν τη νομοθεσία της ΕΕ με τον ίδιο τρόπο και ότι οι δικαστικές αποφάσεις μιας χώρας μπορούν να εφαρμοστούν σε άλλη. Η ΕΕ έχει κάνει πολλά για να διευκολύνει την επίλυση διασυνοριακών νομικών προβλημάτων που προκύπτουν από γάμο, διάσταση, διαζύγιο και κηδεμονία τέκνων, καθώς και άλλων ειδών αστικών διαφορών.
Περισσότερα για την ελευθερία, την ασφάλεια και τη δικαιοσύνη στην ΕΕ.
Απασχόληση και ανάπτυξη
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει συμβάλει στην ευημερία μας όλα αυτά τα χρόνια δημιουργώντας την ενιαία αγορά και το ενιαίο νόμισμα και εξαλείφοντας άλλα εμπόδια στις εμπορικές συναλλαγές και την κινητικότητα.
Για το λόγο αυτό, οι επιπτώσεις στην Ευρώπη της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008 ήταν περιορισμένες. Οι ηγέτες της ΕΕ συνεργάζονται στενά για τη σταθεροποίηση των τραπεζών και άλλων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων στην Ευρώπη, καθώς και για τη χάραξη στρατηγικής με στόχο την αναθέρμανση της οικονομικής ανάπτυξης.
Στον ανταγωνιστικό κόσμο του σήμερα, η Ευρώπη χρειάζεται νέες θέσεις εργασίας και ειδικευμένο εργατικό δυναμικό. Οι νέες αυτές θέσεις εργασίας μπορούν να προέλθουν από την έρευνα και την ανάπτυξη. Οι ηγέτες της ΕΕ σχεδιάζουν να αυξήσουν σημαντικά τις δαπάνες για την έρευνα, ώστε μέχρι το 2010 να φθάσουν στο 3% του ακαθάριστου εθνικού προϊόντος. Χρειάζονται επίσης νέες δεξιότητες και θα πρέπει όλοι να επενδύσουμε περισσότερο χρόνο για μάθηση σε όλη τη διάρκεια της ζωής μας.
Το ένα τρίτο των 130 δις ευρώ του ετήσιου προϋπολογισμού της ΕΕ δαπανάται για την προσέλκυση επενδύσεων και τη δημιουργία απασχόλησης σε λιγότερο ευνοημένες περιφέρειες καθώς και για την κατάρτιση ανέργων ή εργαζομένων ελλιπούς εξειδίκευσης.
Χάρη στην υποστήριξη της ΕΕ, οι κάτοικοι χωρών όπως η Ιρλανδία και η Ισπανία βρίσκονται σε πολύ καλύτερη κατάσταση απ' ό,τι πριν από 25 χρόνια. Σήμερα, ο ρυθμός ανάπτυξης είναι υψηλότερος στα νέα κράτη μέλη του ανατολικού τμήματος της Ένωσης.
Περισσότερα για την απασχόληση και την ανάπτυξη στην ΕΕ.
Εξάγοντας ειρήνη και σταθερότητα
Ο πόλεμος μεταξύ χωρών της ΕΕ είναι σήμερα αδιανόητος, χάρη στην ενότητα που έχει οικοδομηθεί μεταξύ τους τα τελευταία πενήντα χρόνια. Μετά την εδραίωση της κατάστασης αυτής, η ΕΕ καταβάλει σήμερα προσπάθειες εξάπλωσης της ειρήνης και της σταθερότητας και πέρα από τα σύνορά της.
Ο καλύτερος τρόπος αποφυγής των συγκρούσεων είναι η ανάπτυξη μεγαλύτερης ευημερίας στον κόσμο. Η ΕΕ, ως η μεγαλύτερη εμπορική δύναμη στον κόσμο, χρησιμοποιεί την επιρροή της για την καθιέρωση δίκαιων κανόνων στο παγκόσμιο εμπόριο. Επιθυμεί επίσης να διασφαλίσει ότι η παγκοσμιοποίηση θα οφελήσει και τις φτωχότερες χώρες. Εξάλλου, η ΕΕ είναι ο σημαντικότερος χορηγός ανθρωπιστικής και αναπτυξιακής βοήθειας στον κόσμο.
Η ΕΕ αποστέλλει στρατιωτικές και αστυνομικές ειρηνευτικές δυνάμεις σε ασταθείς και ταραγμένες περιοχές, όπως τα Βαλκάνια. Τέτοιες πρωτοβουλίες εντάσσονται στην αμυντική πτυχή της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας της ΕΕ.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δείχνει ότι υπάρχουν τρόποι για τις δημοκρατικές χώρες να ενώσουν με επιτυχία τις οικονομικές και πολιτικές δυνάμεις τους για το κοινό συμφέρον, αποτελώντας έτσι πρότυπο για άλλα μέρη του πλανήτη.
Περισσότερα για τις εξωτερικές σχέσεις, τη βοήθεια προς τις αναπτυσσόμενες χώρες, την ανθρωπιστική βοήθεια και την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας της ΕΕ.
Μια θέση στην Ένωση
Αφότου δημιουργήθηκε με πρωτοβουλία των έξι ιδρυτικών μελών της πριν από 50 και πλέον χρόνια, η Ευρωπαϊκή Ένωση προσελκύει συνεχώς νέα μέλη, με αποκορύφωμα την ιστορική διεύρυνσή της από 15 σε 25 μέλη, το 2004, η οποία σηματοδότησε και την επανένωση μιας ηπείρου διαιρεμένης επί 45 χρόνια εξ αιτίας του Ψυχρού Πελέμου.
Κάθε ευρωπαϊκή χώρα μπορεί να προσχωρήσει στην Ένωση, εφόσον διαθέτει σταθερή δημοκρατία που εγγυάται το κράτος δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα και την προστασία των μειονοτήτων. Πρέπει ακόμη να διαθέτει λειτουργούσα οικονομία της αγοράς και δημόσιες υπηρεσίες ικανές να εφαρμόζουν στην πράξη τη νομοθεσία της ΕΕ.
Η Κροατία, η πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας και η Τουρκία είναι χώρες υποψήφιες για ένταξη. Η ΕΕ παρέχει ουσιαστική οικονομική και πρακτική βοήθεια σε υποψήφιες χώρες για να τις βοηθήσει να προετοιμάσουν την προσχώρησή τους.
Από τη στιγμή που μια χώρα υποβάλει αίτηση προσχώρησης μέχρι την ημερομηνία της προσχώρησης μπορεί να περάσουν 10 χρόνια ή και περισσότερο. Η συμφωνία προσχώρησης πρέπει, μετά την έγκρισή της, να κυρωθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και από τα εθνικά κοινοβούλια τόσο της υποψήφιας χώρας όσο και όλων των υπόλοιπων κρατών μελών της ΕΕ.
Ευρω-μύθος
Εφημερίδα Ελευθεροτυπία, 27/5/2004
ΜΕΛΕΤΗ της Κομισιόν για την «πολιτική ένωση» της Ε.Ε.
Μόνον αν η Ευρώπη εξελιχθεί σε πλήρη «πολιτική ένωση» θα μπορέσει να βγει από την κρίση, αναφέρει έκθεση που συντάχθηκε για λογαριασμό του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ρομάνο Πρόντι, που προτείνει το στόχο αυτόν ως τον επόμενο μεγάλο στόχο της Ευρώπης μετά το ευρώ και τη διεύρυνση.
Η μελέτη, με τίτλο «Οικοδομώντας μια Πολιτική Ευρώπη», παραδόθηκε επισήμως την περασμένη εβδομάδα, σύμφωνα όμως με τη βρετανική εφημερίδα «Τάιμς», η Κομισιόν απέφυγε να εκδώσει σχετική ανακοίνωση, καθώς το περιεχόμενό της αναμένεται να προκαλέσει αντιδράσεις σε χώρες, όπως η Βρετανία, που αντιτίθενται σε μια ομοσπονδιακή Ευρώπη.
Συντάκτες της μελέτης είναι μια ομάδα πολιτικών εμπειρογνωμόνων με επικεφαλής τον πρώην υπουργό Οικονομικών της Γαλλίας, Ντομινίκ Στρος-Καν. Τονίζει ότι «η Ευρώπη βρίσκεται σε μια καμπή της ιστορίας της» και αντιμετωπίζει «τριπλή κρίση» σε ό,τι αφορά τους θεσμούς, τη δημοκρατική νομιμοποίηση και την ασάφεια σχετικά με τα όρια της γεωγραφικής επέκτασής της.
Προκειμένου να κινητοποιηθεί το δυναμικό της Ευρώπης, προτείνει τη δημιουργία ενός «μύθου κινητοποίησης», στα πρότυπα των ιδρυτικών μύθων, στους οποίους βασίζεται η δημιουργία πολλών σύγχρονων κρατών και τονίζει ότι η σύγχρονη Ευρώπη, αντί να προσηλώνεται στο ξεπέρασμα των διαιρέσεων που άφησε πίσω του ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος, θα πρέπει πλέον να προσπαθήσει να δημιουργήσει ευκαιρίες για τους λαούς της.
50 προγράμματα πολιτικής ένωσης
Προτείνει έτσι 50 προγράμματα για πολιτική ένωση της Ευρώπης, ανάμεσα στα οποία η δημιουργία μεγάλων επιχειρήσεων που θα αποτελούν «Ευρωπαίους πρωταθλητές», με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Επιστήμης και Ερευνας, η καθιέρωση ευρωπαϊκού κατώτατου μισθού και η δημιουργία πανευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων, στα οποία θα αναλογεί ένα εγγυημένο ποσοστό εδρών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Αναφέρονται, ακόμη, μέτρα για την τόνωση της κοινής ευρωπαϊκής ταυτότητας, όπως η δημιουργία ενός ευρωπαϊκού ραδιοτηλεοπτικού ιδρύματος και ενός Ευρωπαϊκού Μουσείου, καθώς και η διδασκαλία της ευρωπαϊκής Ιστορίας στα σχολεία.
Η μελέτη αναμένεται να παρουσιαστεί επισήμως στην ολομέλεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία και θα πάρει επισήμως θέση.
Αναμένεται επίσης ότι μέλη της επιτροπής θα περιοδεύσουν στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, προκειμένου να εξασφαλίσουν υποστήριξη προς τις θέσεις τους.
