«Ο Ηρακλής ήταν παγκόσμιος γεωλόγος και μηχανικός»
Μαίρη Αδαμοπούλου, εφ. Τα Νέα, 26/1/2010
Ιστορικό πρόσωπο που έφτασε ώς τον Καναδά ήταν ο Ηρακλής της ελληνικής μυθολογίας, σύμφωνα με τον καθηγητή Γεωλογίας Ηλία Μαριολάκο
Έφτασε χίλια χρόνια πριν από τον Μεγάλο Αλέξανδρο στον Ινδό ποταμό. Πέρασε από την Αιθιοπία, έφτασε ώς τη Γροιλανδία και ίσως να πάτησε πρώτος το πόδι του στην Αμερική. Ένας από τους πιο γνωστούς ήρωες της παγκόσμιας μυθολογίας- ο Ηρακλής- δεν ήταν μόνο ένας σπουδαίος υδραυλικός, μηχανικός και υδρογεωλόγος, όπως μαρτυρούν πολλοί από τους δώδεκα άθλους του, αλλά και ο πρώτος που έκανε πράξη την παγκοσμιοποίηση και ο αρχιτέκτονας της μυκηναϊκής κοσμοκρατορίας, όπως υποστήριξε χθες το βράδυ σε ομιλία του, στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, ο ομότιμος καθηγητής Γεωλογίας και μέλος του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου Ηλίας Μαριολάκος.
«Ο Ηρακλής δεν είναι ένα πρόσωπο για να διασκεδάζουν τα παιδιά. Ούτε η ελληνική μυθολογία ένα παραμύθι για έναν φανταστικό κόσμο», λέει στα «ΝΕΑ» ο Ηλίας Μαριολάκος. «Ο Ηρακλής είναι ένα ιστορικό- και όχι μυθικό- πρόσωπο, ένας άγνωστος μεγάλος κατακτητής, ήρωας- ιδρυτής πόλεων, πρώτος συνδετικός κρίκος του κοινού πολιτισμικού υποστρώματος των Ευρωπαίων, του μυκηναϊκού και κατά συνέπεια του ελληνικού πολιτισμού. Και η μυθολογία είναι η ιστορία του απώτερου παρελθόντος των κατοίκων αυτού του τόπου, που πολύ αργότερα θα ονομαστεί Ελλάς». Πρώτος στο μικροσκόπιο του καθηγητή μπήκε ο άθλος με την αρπαγή των βοδιών του Γηρυόνη, του τρικέφαλου και τρισώματου γίγαντα που ζούσε στα Γάδειρα, το σημερινό Κάντιθ της Ισπανίας, κοντά στο στενό του Γιβραλτάρ.
«Οι περισσότεροι πιστεύουν πως ο Ηρακλής ταξίδεψε ώς την Ιβηρική Χερσόνησο για να φέρει μια καλή ράτσα βοδιών στην Πελοπόννησο», εξηγεί ο κ. Μαριολάκος. «Αν διαβάσουμε με προσοχή τον Στράβωνα, που έζησε τον 1ο αι. π.Χ. όμως, θα διαπιστώσουμε πως σε κανένα άλλο μέρος του κόσμου δεν έχει βρεθεί τόσος πολύς χρυσός, άργυρος, χαλκός και σίδηρος. Και τα βόδια δικαιολογούνται διότι υπήρχαν μαρτυρίες ότι το “κοσκίνισμα” του χρυσού από την άμμο γινόταν πάνω σε δέρματα βοδιών».Η ίδρυση δε της πόλης από τον Ηρακλή μνημονεύεται στον θυρεό της πόλης και σήμερα. Ο Ηρακλής ολοκληρώνει τον άθλο του και συνεχίζει βόρεια προς την Κελτική και ιδρύει την Αλέσια (γνωστή και ως πόλη του Αστερίξ), το όνομα της οποίας προέρχεται από τη λέξη άλυς (= περιπλάνηση). Πόλη με στρατηγική σημασία, καθώς συνδέεται μέσω πλωτών ποταμών προς τη Μεσόγειο, τον Ατλαντικό, τη Μάγχη και τη Βόρεια Θάλασσα, όπου ο Ιούλιος Καίσαρας κατατρόπωσε τους Γαλάτες. Ακόμη ιδρύει το Μονακό και την Αλικάντε - η ποδοσφαιρική της ομάδα ονομάζεται Ηρακλής.
Τι γύρευε στη Γαλατία ο Ηρακλής; «Χρυσό», απαντά ο κ. Μαριολάκος, «αφού ο Διόδωρος μας λέει πως στη Γαλατία υπάρχουν πλούσια χρυσοφόρα κοιτάσματα». Ο Ηρακλής όμως φέρεται- σύμφωνα με τον Πλούταρχο- να έφτασε και ώς την Ωγυγία που απέχει πέντε ημέρες δυτικά της Βρετανίας. «Πέντε ημέρες ισοδυναμούν με 120 ώρες. Αν η μέση ταχύτητα ενός πλεούμενου της εποχής ήταν 4 μίλια την ώρα, τότε η απόσταση είναι 890 χλμ., άρα πρόκειται για τη σημερινή Ισλανδία και συνέχισε ώς τη Γροιλανδία, ενώ το Κρόνιο Πέλαγος, που αναφέρεται, σύμφωνα με τους υπολογισμούς ταυτίζεται με τον Βόρειο Ατλαντικό»
«Για να φέρει τα χρυσά μήλα των Εσπερίδων (ήτοι τον χρυσό) ο Ηρακλής από την Αίγυπτο έφτασε ώς την Αιθιοπία κι έπειτα στον Καύκασο- για να ζητήσει τη βοήθεια του Προμηθέα- και στη Λιβύη προτού επιστρέψει στις Μυκήνες»
Γύρεψε χαλκό ώς τον Καναδά
Ο Ηρακλής έφτασε, σύμφωνα με τον καθηγητή Ηλία Μαριολάκο, ώς την Αμερική. «Στις πηγές διαβάζουμε πως εγκατέστησε ακολούθους του “ώς τον κόλπο που το στόμιό του βρίσκεται στην ίδια ευθεία με το στόμιο της Κασπίας”. Ένας κόλπος μόνον καλύπτει αυτές τις προϋποθέσεις: του Αγίου Λαυρεντίου στο Τορόντο του Καναδά». Μαρτυράται δε πως έμειναν «σε νησιά που βλέπουν τον ήλιο να κρύβεται για λιγότερο από μία ώρα για 30 ημέρες»- δηλαδή στον πολικό κύκλο.
Τι γύρευε εκεί;
Η απάντηση βρίσκεται στα ευρήματα των ανασκαφών που γίνονται γύρω από τη λίμνη Σουπίριορ στο Μίτσιγκαν. Αρκεί να σκεφτείτε πως έχουν εξορυχθεί πάνω από 500.000 τόνοι χαλκού στην περιοχή, όταν στην κατ΄ εξοχήν πηγή χαλκού- την Κύπρο- εξορύχθηκαν 200.000 τόνοι. Η εξόρυξη έγινε την περίοδο 2.450 π.Χ.- 1050 π.Χ., σταματάει ξαφνικά, όταν καταρρέει ο μυκηναϊκός πολιτισμός. Και όλα αυτά σε μια περιοχή όπου οι γηγενείς βρίσκονταν στη λίθινη εποχή!
Ο Ηρακλής σήμερα θα ήταν υδραυλικός μηχανικός
Ν. Κοντράρου Ράσσια, εφ.Ελευθεροτυπία, 26/1/2010
Ο Ηρακλής ήταν ένας ή περισσότεροι; Πότε έζησε και ποια πορεία ακολούθησε για να πραγματοποιήσει τους δώδεκα άθλους του; Είναι αποκύημα της φαντασίας των ανθρώπων αυτός και η πλούσια δράση του;
Ο ομότιμος καθηγητής Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Ηλίας Μαριολάκος μελετώντας εδώ και χρόνια τις φυσικογεωλογικές αναφορές των αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων (Ομηρος, Ησίοδος, Ηρόδοτος, Πλάτωνας, Στράβωνας, Διόδωρος Σικελιώτης, Παυσανίας, Πλίνιος κ.ά.) ανασυνθέτει την ταυτότητα του Ηρακλή και τη μακρά πορεία του από την Πελοπόννησο, την Αίγυπτο, την Αιθιοπία, την Ιβηρική Χερσόνησο μέχρι την Ισλανδία, τη Γριλανδία, τον Εύξεινο Πόντο και την επάνοδό του στην Ελλάδα.
Ο Ηρακλής είναι ο πιο γνωστός ήρωας παγκοσμίως. Το όνομά του έχει 25 εκατομμύρια αναφορές, άρα έχει τεράστια απήχηση ακόμη και σήμερα. Οι άθλοι του παραπέμπουν σε μεγάλα υδραυλικά έργα και στην αναζήτηση μεταλλευμάτων σε πολύ μακρινές περιοχές.
Ο Ηρακλής ξεκίνησε από τη Θήβα και η δραστηριότητά του τοποθετείται στην Πελοπόννησο κατά τον 13ο αι. π.Χ., δηλαδή 100 χρόνια πριν από τον Τρωικό Πόλεμο, όπως ανέφερε χθες ο κ. Μαριολάκος μιλώντας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών με θέμα: «Γεωμυθολογική προσέγγιση των άθλων και των άλλων έργων του Ηρακλή».
Οι άθλοι και τα έργα του μπορούν να χωριστούν σε υδραυλικού και μεταλλευτικού περιεχομένου, ενώ ο ίδιος ο ήρωας σήμερα θα ήταν ένας προικισμένος υδραυλικός μηχανικός, σύμφωνα με τον κ. Μαριολάκο.
- Υδραυλικού περιεχομένου είναι οι άθλοι: Λερναία Υδρα, Στυμφαλίδες Ορνιθες, η Κόπρος του Αυγείου (τον καθάρισε στρέφοντας τα νερά του Πηνειού και του Αλφειού προς τους στάβλους), ενώ του αποδίδονται πολλά αντιπλημμυρικά και αποστραγγιστικά έργα, όπως τα αυλάκια και τα αναχώματα στις όχθες του Αχελώου, η αύλακα της Μαντίνειας, η αντιπλημμυρική προστασία της Τίρυνθας, η επισκευή ρήγματος στον Νείλο ποταμό που είχε δημιουργηθεί λόγω μεγάλων βροχοπτώσεων κ.ά.
- Μεταλλευτικού περιεχομένου είναι οι άθλοι: τα βόδια του Γηρυόνη, που τοποθετούνται στην Ιβηρική Χερσόνησο, και τα Μήλα των Εσπερίδων (τα χρυσά μήλα που πρόσφερε η Γαία όταν παντρεύτηκε ο Δίας την Ηρα, ο Ηρακλής πήγε να βρει στον κήπο των θεών, στα πιο δυτικά σύνορα της γης, κοντά στη Λιβύη). Ο Στράβωνας και ο Πλούταρχος αναφέρουν ότι έφθασε ώς εκεί (σ' ένα νησί στη δυτική άκρη του Ωκεανού, αφού πάλεψε με τα κύματα) ουσιαστικά για να αξιοποιήσει τον ορυκτό πλούτο (χρυσό, άργυρο, κασίτερο).
Ο Ηρακλής, που ενδιαφερόταν για χρυσάφι, συμμετείχε βεβαίως και στο μυθικό ταξίδι του Ιάσονα προς την Κολχίδα, αλλά εγκατέλειψε την Αργώ και τους Αργοναύτες και η πιθανή πορεία του είναι: Κρήτη, Λιβύη (όπου μάχεται με τον Ανταίο), Ταγγέρη, Γιβραλτάρ (όπου τοποθετούνται οι Ηράκλειες Στήλες), Ιβηρική Χερσόνησος, Γάδειρα. Μετά την Ιβηρική Χερσόνησο και αφού παρέδωσε τη βασιλεία των Ιβήρων στους αρίστους, όπως αναφέρεται, ιδρύει την πόλη Αλίσια, τη σημερινή Alice st Reine στη Βουργουνδία.
Προς τι όμως όλη αυτή η περιπλάνηση στη Γαλατία; Γιατί η περιοχή είναι ένα σημαντικότατο πέρασμα. Κοντά στην Αλίσια περνούν τέσσερις ποταμοί: Σηκουάνας, Ροδανός, Λίγηρας και Γαρούνας και ο ήρωάς μας ενδιαφερόταν για χρυσό. Δεν είναι τυχαίο ότι σ'αυτή την ίδια περιοχή συγκρούστηκαν αιώνες μετά και οι Ρωμαίοι με τους Γαλάτες.
Ο Ηρακλής διέσχισε ποταμούς, ωκεανούς και έφθασε ώς τη μεγάλη ήπειρο, την Ωγυγία, όπως αναφέρει ο Πλούταρχος στα «Ηθικά» του. Περιγράφεται ως ένα νησί που βρίσκεται μακριά στη θάλασσα και απέχει δρόμο πέντε ημερών από τη Βρετανία. Υπάρχει ένας κόλπος, σύμφωνα με τον Πλούταρχο, που περικλείεται από μία χερσόνησο, η οποία βρίσκεται στο ίδιο γεωγραφικό πλάτος με την Κασπία Θάλασσα. Εξω από τη χερσόνησο αυτή υπάρχουν πολλά θαλάσσια ρεύματα και η περιοχή είναι πυκνή και γεώδης. Ποια είναι αυτή η περιοχή; «Πιθανόν η Ισλανδία ή η Γριλανδία», απαντάει ο κ. Μαριολάκος, ενώ δεν αποκλείει και την απίθανη θεωρία ότι πρόκειται για την Αμερική. *
Πιθανή ταυτότητα του ήρωα της ελληνικής μυθολογίας:
Ονομα: Ηρακλής, επώνυμο: Θηβαίος, όνομα πατρός: Ζευς, μητέρας: Αλκμήνη, τόπος γέννησης: Θήβα, τόπος διαμονής: Θήβα, Αργος, χρονολογία: 1250 π.Χ.(;), επάγγελμα: PhD Υδραυλικός μηχανικός, πολεμιστής, εκδούσα αρχή: Εθν. Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών με την υπογραφή του καθηγητή Ηλία Μαριολάκου.
