Γιάννης Σεφεριάδης, εφ. Τα Νέα, 26/3/2010

Στον ρου του Πηνειού ποταμού προς τον θεσσαλικό κάμπο, περίπου χίλιοι πανύψηλοι βράχοι ξεφυτρώνουν και δημιουργούν ένα πέτρινο δάσος. Στις κορυφές αυτών των γιγαντιαίων και σκοτεινόχρωμων βράχων βρίσκονται οι εξώστες των μονών των Μετεώρων. Μοναστήρια, σκήτες και σπήλαια που μετατράπηκαν σε ασκηταριά από τον 11ο αιώνα. Αυτοί οι άγονοι και αφιλόξενοι βράχοι έγιναν «παλάτια» για χιλιάδες ασκητές και αγαπημένος προορισμός εκατοντάδων χιλιάδων επισκεπτών από όλον τον κόσμο σε ένα από τα μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ.

Στη σκιά των ιερών βράχων

Αφετηρία της περιήγησης είναι η Καλαμπάκα. Χτισμένη στις ρίζες των βράχων των Μετεώρων και στην αριστερή όχθη του Πηνειού ποταμού , αυτή η πόλη έχει μια αδιάκοπη ανά τους αιώνες επαφή με τα Μετέωρα. Αριθμεί γύρω στους 13.000 κατοίκους και είναι γνωστή με το σημερινό της όνομα από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Βασική αρτηρία της, η οδός Τρικάλων με την αγορά με τα πολύχρωμα υφαντά, τις χειροποίητες φλοκάτες, τις βυζαντινές εικόνες ζωγραφισμένες από αγιογράφους της περιοχής και άλλα είδη λαϊκής τέχνης. Από την ΠλατείαΔημαρχείου ο δρόμος οδηγεί στην παλιά γειτονιά του Σωποτού. Εδώ, στην οδό Βλαχάβα , θα συναντήσετε το μικρό μυστικό της πόλης. Τα καφενεία- τσιπουράδικατου Ψαρή και του Μίκα αριστερά και δεξιά του δρόμου. «Φτωχά» στην πρώτη ματιά, με τραπεζάκια στον πεζόδρομο, δεν κεντρίζουν αρχικά το ενδιαφέρον. Πρόκειται όμως για στέκια των κατοίκων με εξαιρετικούς μεζέδες. Στη βόρεια άκρη, εκεί όπου η πόλη «αγγίζει» τους βράχους, κάτω από τον πανύψηλο βράχο της Αϊάς, βρίσκεται ο ιστορικός ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου, χτισμένος πάνω σε αρχαίο ναό του Απόλλωνα. Ο ναός, τρίκλιτη βασιλική, χτίστηκε το πρώτο μισό του 12ου αιώνα. Από εδώ θα απολαύσετε πανοραμική θέα της κωμόπολης με τον Πηνειό ποταμό στο βάθος και στα ανατολικά τον βράχο της Θεόπετρας. Στην έξοδο της πόλης προς Γιάννινα θα βρείτε και τη Δημόσια Σχολή Τεχνιτών Ξυλογλυπτικής- Διακοσμητικής Επίπλουπου λειτουργεί από το 1964 συνεχίζοντας τη λαϊκή παραδοσιακή ξυλογλυπτική τέχνη (τηλ. 2432022781).

info

Η περιφορά των Επιταφίων των 4 ενοριών της πόλης, της Κοίμησης της Θεοτόκου, της Μητρόπολης Αγίου Βησσαρίωνος, τωνΚωνσταντίνου και Ελένης και των Οσίων Μετεωριτών, κορυφώνεται κατά τη συνάντησή τους στην Πλατεία Δημαρχείου.

Οι πελώριοι βράχοι μοιάζουν να προστατεύουν το μικρό όμορφο χωριό, 2 χλμ. βορειοδυτικά της Καλαμπάκας. Με σήμα κατατεθέν το Αδράχτι, τον «ξεχωριστό» βράχο πίσω του, το Καστράκι αποτελεί ακόμη ένα ορμητήριο για τους περίπου 700.000 τουρίστες που επισκέπτονται όλον τον χρόνο τα Μετέωρα 

Μία από τις εκδοχές της ονομασίας του χωριού προέρχεται από το βυζαντινό κάστρο, του οποίου ακόμη σώζονται ερείπια. Ο περίπατος είναι σύντομος, αρχίζει από την πλατεία, την εκκλησία και το παλιό σχολείο και ανηφορίζει για τον παλιό οικισμό. Πέτρινα σπίτια συνωστίζονται αμφιθεατρικά κάτω από τον βαρύ όγκο των βράχων των Μετεώρων. Οι πρώτοι κάτοικοι του οικισμού ήταν Ηπειρώτες που τον καιρό της Τουρκοκρατίας εγκατέλειψαν τις περιοχές στις οποίες ζούσαν στη Βόρεια Ήπειρο, έφθασαν στην Καλαμπάκα και έπειτα στο σημείο όπου υπήρχαν ερείπια ενός πύργου όπου και ίδρυσαν οικισμούς. Αξίζει να επισκεφθείτε το βυζαντινό εκκλησάκι του Αγίου Αθανασίου. Από το τελευταίο σπίτι του χωριού αρχίζει ευδιάκριτο μονοπάτι που οδηγεί στον Άγιο Γεώργιο τον Μαντηλά. Κάθε χρόνο, ανήμερα του Αγίου Γεωργίου, τηρείται ένα έθιμο που κρατάει αιώνες: οι κάτοικοι προσφέρουν ένα μαντίλι στον βράχο και παίρνουν ένα κομμάτι απ΄ όσα κατεβάζουν ορειβάτες. 

Ύστερα από συνολική, κυκλική πορεία δύο δυόμισι ωρών καταλήγει πίσω στο Καστράκι. Στον δρόμο που οδηγεί στο Παλιό Καστράκι θα δείτε βαθιές σπηλιές στον βράχο που χρησιμοποιήθηκαν από τους κατοίκους ως αποθήκες.

Μεγάλου Μετεώρου

Ήταν το πρώτο μοναστήρι που ιδρύθηκε στα μέσα του 14ου αιώνα από τον όσιο Αθανάσιο τον Μετεωρίτη (πρώτο κτίτορα και οργανωτή του μοναστικού κοινοβίου), το μεγαλύτερο από όλα και εκείνο που έδωσε το όνομά του στην περιοχή. Ο βράχος όπου έχει χτισθεί, στο δυτικό άκρο είναι ο μεγαλύτερος στην περιοχή των Μετεώρων, με το όνομα Πλατύς Λίθος και ύψος 613 μ. Τα 115 απότομα σκαλιά θα σας οδηγήσουν στην είσοδο του μοναστηριού. Ανεβαίνοντας τα σκαλιά θα συναντήσετε αριστερά το ασκητήριο του ιδρυτή της μονής, ένα μικρό κτίσμα χωμένο στον βράχο. Τα πρώτα κτίρια που θα συναντήσετε είναι ο παλαιός Πύργος, το μαγκειπιό (φούρνος) και διάφορα κελιά. Στο ιερό του καθολικού υπάρχουν σημαντικές τοιχογραφίες της Μακεδονικής Σχολής. Η ευρύχωρη τράπεζα σήμερα έχει μετατραπεί σε μουσείο (τηλ. 24320 22278). 

Βαρλαάμ

Ιδρυτής της Μονής υπήρξε ο ασκητής Βαρλαάμ στα μέσα του 14ου αιώνα. Ανέβηκε πάνω στον βράχο με διαδοχικές σκαλωσιές στηριγμένες σε δοκάρια τα οποία σφήνωσε σε τρύπες μέσα στα βράχια. Το 1923 λαξεύτηκαν στον βράχο 195 σκαλιά που οδηγούν σήμερα με άνεση και ασφάλεια τον επισκέπτη στην κορυφή. Το καθολικό είναι αφιερωμένο στη μνήμη των Αγίων Πάντων και το έχτισαν οι αδελφοί μοναχοί Θεοφάνης και Νεκτάριος το 1541-1544. Το τέμπλο είναι ξυλόγλυπτο με παραστάσεις από το φυτικό και ζωικό βασίλειο. Σημαντικά κτίσματα της Μονής είναι η παλαιά τράπεζα (που έχει μεταβληθεί σε σκευοφυλάκιο), η εστία (μαγειρείο) και το γηροκομείο (τηλ. 24320 22277). 

Αγίου Νικολάου Αναπαυσά

Είναι κτισμένο πάνω σε έναν στενό βράχο και γι΄ αυτό τα διάφορα διαμερίσματά του έχουν χτιστεί σε πατώματα, το ένα πάνω στο άλλο. Στο πρώτο πάτωμα ανεβαίνοντας βρίσκετε τον ναό και την τράπεζα και πάνω από εκεί, το δεύτερο πάτωμα, τα κελιά των μοναχών. Ο κεντρικός ναός είναι κολλημένος στη νότια πλευρά του τοίχου του μοναστηριού. Η ίδρυσή του ανάγεται στις αρχές ώς τα μέσα του 14ου αιώνα (τηλ. 24320 22375). 

Ρουσάνου

Η Μονή στον κάθετο, απότομο βράχο όπου είναι χτισμένη προσφέρει εκπληκτική θέα. Από το 1936 δύο στέρεες γέφυρες από την πλαγιά του βουνού διευκολύνουν την πρόσβαση. Ιστορικές πηγές αναφέρουν ότι η Μονή ιδρύθηκε το 1288 από τους ιερομόναχους Νικόδημο και Βενέδικτο και 165 χρόνια αργότερα ανακαινίστηκε. Τη σημερινή μορφή την πήρε στις αρχές του 16ου αιώνα. Ο ναός της μονής, βυζαντινού ρυθμού, είναι αφιερωμένος στη Μεταμόρφωση του Σωτήρος. Επίσης τιμάται και η μνήμη της Αγίας Βαρβάρας στις 4 Δεκεμβρίου (τηλ. 24320 22649). 

Αγίας Τριάδος

Εκατόν σαράντα σκαλιά σάς οδηγούν στην κορυφή όπου είναι χτισμένο το μοναστήρι πάνω σε έναν από τους εντυπωσιακότερους βράχους των Μετεώρων. Η μονή έχει δύο ναούς: τον κεντρικό και τον ναΐσκο του Ιωάννου του Προδρόμου. Από το 1362 υπήρξε οργανωμένο μοναστήρι και το καθολικό χτίστηκε από το 1456 ώς 1476. Η θέα από τη μονή είναι απαράμιλλη. Η κορυφή του βράχου είναι περίπου 10 στρέμματα όπου εκτός τους ναούς υπάρχουν τα κελιά των μοναχών, το μαγειρείο και η τράπεζα. Από τη μονή ξεκινά εύκολο μονοπάτι που ύστερα από πορεία 30 λεπτών μέσα σε μια κοιλάδα ανάμεσα από πελώριους βράχους οδηγεί στον ναό Κοίμησης της Θεοτόκου και στην πόλη της Καλαμπάκας (τηλ. 24320 22220).

Αγίου Στεφάνου

Είναι το μοναστήρι που αντικρύζετε ψηλά στον πρώτο βράχο στα δεξιά καθώς πλησιάζετε την Καλαμπάκα από Τρίκαλα με εύκολη πρόσβαση. Κτίτορες ήταν ο όσιος Αντώνιος στις αρχές έως και τα μέσα του 15ου αιώνα και ο όσιος Φιλόθεος, ο οποίος στα μέσα του 16ου αιώνα ξανάχτισε τον ναό. Περίπου στον 16ο αιώνα τοποθετούνται και οι πρώτες τοιχογραφίες του ναού. Κατόπιν το 1798 χτίστηκε το σημερινό καθολικό στη μνήμη του Αγίου Χαραλάμπους. Στην ιερά μονή υπάρχουν η παλαιά τράπεζα που έχει διαμορφωθεί σε μουσείο, η αυλή και το αρχονταρίκι. Στο μοναστήρι μπορείτε να ανέβετε είτε από το Καστράκι είτε από τη νοτιοανατολική πλευρά της Καλαμπάκας (τηλ. 24320 22279). 

info

Από τα 24 μοναστήρια σήμερα λειτουργούν τα 6, ενώ τα υπόλοιπα 15 είναι ακατοίκητα και ερειπωμένα. Τη Μεγάλη Εβδομάδα με μοναδικό φωτισμό τα κεριά, η ατμόσφαιρα είναι κατανυκτική με τηνακολουθία να…  ακολουθεί τον ήχο του σήμαντρου και την περιφορά του Επιταφίου να γίνεται στον προαύλιο χώρο των μοναστηριών. Καθ΄ όλη τη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας τα ωράρια των μοναστηριώνπροσαρμόζονται στις θρησκευτικές ανάγκες.

Αναρρίχηση σε 700 διαδρομές

«Το Δίεδρο της Σχιζοφρένειας», «η Ουράνια Σκάλα», «Το Πιλιέ των Ονείρων» (στα γαλλικά «Η κολόνα που στηρίζει την κορυφή»), «Η γραμμή της Πίπτουσας Σταγόνας», ο «Δρόμος του Νερού»… Όχι δεν είναι τίτλοι ταινιών αλλά μερικές από τις 700 αναρριχητικές διαδρομές στο γιγαντιαίο σύμπλεγμα βράχων των Μετεώρων. Στην Ντούπιανη, το Δισκοπότηρο, το Αδράχτι , την Υψηλοτέρα… 

Το μοναδικό ανάγλυφο των βράχων των Μετεώρων καθιστά την περιοχή αγαπημένο προορισμό των αναρριχητών, με τα αμμολιθικά βράχια να δημιουργούν φυσικά πατήματα. Ένας από τους οδηγούς σας για την κορυφή; Ο Λάζαρος Μποτέλης (τηλ. 6948043655), αναρριχητής και οδηγός βουνού. Για τους αρχάριους η αναρρίχηση φτάνει μέχρι τα 20-30 μ. και η τιμή με όλον τον εξοπλισμό για 2 ώρες σκαρφαλώματος αρχίζει από τα 25 ευρώ το άτομο (με ΦΠΑ). Για τους έμπειρους, η «πτήση» οδηγεί στα 250 μ. (Σωματείου Ελλήνων Οδηγών Βουνού: www.hmga.gr).