Η τέχνη του Γουναρόπουλου

Ο ιδιότυπος χαρακτήρας της τέχνης του Γουναρόπουλου τον ώθησε, από τη στιγμή που αισθάνθηκε τον εαυτό του απόλυτο κύριο των εκφραστικών του μέσων, να δημιουργήσει έναν εικαστικό χώρο που είναι κατάλληλος να δεχθεί τα οράματα της φαντασίας και του ονείρου.

Ενας χώρος ρευστότητας που να μπορεί να περιλάβει αντικείμενα χωρίς βάρος, ένας χώρος που οι γραμμές της προοπτικής να χρησιμοποιούνται πιο ελεύθερα σύμφωνα με το είδος των παραστάσεων που θα απεικονίσει ο ζωγράφος. Ο χώρος αυτός, για το Γουναρόπουλο, έπρεπε να διαμορφωθεί έτσι ώστε να έχει δυο βασικές ιδιοτυπίες να είναι διαφανής ώστε να επιτρέπει να εισχωρούν τα αντικείμενα το ένα μέσα στο άλλο και να είναι ένας χώρος δυναμικός.

Χώρος ρευστός, όπου οι μορφές και τα σχήματα των αντικειμένων συμφύονται, όπου τα όρια εκμηδενίζονται, είναι ένας χώρος διάχυσης και αλληλοεισχώρισης.

Τι πιο κατάλληλο να δεχτεί ένα ποιητικό όραμα από ένα χώρο που δεν καθορίζεται από διαστάσεις και από όρια ;

Ο εσωτερικός κόσμος εντάσσεται μέσα σ'αυτόν σαν μέσα στο φυσικό του πλαίσιο. Η ονειρική ατμόσφαιρα του φανταστικού δε χάνει κανένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της. Μεταφερόμενο στον πίνακα, το ποιητικό όραμα θα κρατήσει ακέραιη την ιδιοτυπία του σαν πνευματικού γεγονότος.

Δίνει λιγότερο την εντύπωση ενός τόπου σταθερού και περισσότερο μιας μελωδίας που αναπτύσσεται μέσα στο χρόνο, μελωδίας στην οποία τα στοιχεία που την αποτελούν και που είναι εικόνες σχηματίζουν τις διαδοχικές στιγμές. Και το γεγονός αυτό εξηγεί ίσως το λόγο για τον οποίο οι μορφές του είναι εμποτισμένες μ'έναν έντονο δυναμισμό, που όμως πηγάζει απ' αυτή καθαυτή τη δομή του εικαστικού του χώρου.

ΤΟ ΦΩΣ

Την ολοκληρωτική ταύτιση του αντικειμένου με το φως επιχειρεί να πραγματοποιήσει με το έργο του ο Γουναρόπουλος, με σκοπό να δημιουργήσει ένα ζωγραφικό χώρο τελείως ανεξάρτητο από το φυσικό.

Για να το επιτύχει, διακόπτει, στο σημείο αυτό, κάθε δεσμό με την παραδοσιακή τεχνική. Αντί να φωτίζει τα αντικείμενά του από τα έξω, όπως συνέβαινε σχεδόν με όλους τους προκατόχους του, τα φωτίζει από μέσα. Το φως του, προερχόμενο από μια εστία υποθετική, τοποθετημένη κάπου στο εσωτερικό του αντικειμένου, σαν ένα μυστηριώδες κέντρο του οποίου η θέση παραμένει μυστική, επιτρέπει στο ζωγράφο να δημιουργεί την αίσθηση ότι τα αντικείμενά του ανήκουν σ'ένα περιβάλλον ονειρικό. Αφού το φως, αντί να σταματά στην επιφάνεια των αντικειμένων, τα διαπερνά. Εχουμε τότε να κάνουμε με διαφανή σώματα. Ενας χώρος που σχηματίζεται μέσα από το διαρκές ανάβλησμα του φωτός, που πηγάζει, με μυστηριώδη τρόπο, από το εσωτερικό των ζωγραφισμένων αντικειμένων και ξεχύνεται σε ολόκληρο τον πίνακα, είναι ένας χώρος ουσιαστικά δυναμικός.

Γιατί στο χώρο αυτό η κίνηση του φωτός, αντί να σταματά επάνω στα αντικείμενα, τα παρασύρειστη δίνη της και τα περιβάλλει με μια δόνηση, που η πηγή της δε φανερώνεται πουθενά. Σα μια αδιάκοπη ώθηση, η κίνηση τούτη ξετυλίγεται όχι σα μια κίνηση που μεταδίδεται σε ευθύγραμμη κατεύθυνση μέσα από την πορεία του φωτός, αλλά σαν ένας στρόβιλος που κυκλοφορεί ελεύθερα δίνοντας την εντύπωση μιας φωτεινής μελωδίας. Ετσι ο ζωγραφικός χώρος από στατικός που είναι στην παραδοσιακή ζωγραφική, μεταβάλλεται εδώ σε χώρο δυναμικό.

ΤΟ ΧΡΩΜΑ

Ο Γουναρόπουλος απόλυτα κάτοχος των δεδομένων της τέχνης του ήξερε ότι θέτοντας ένα πρόβλημα φωτός έθετε μαζί και ένα πρόβλημα χρώματος και ότι, για να κατορθώσει να δημιουργήσει ένα ζωγραφικό χώρο όπως είναι ο δικός του, έπρεπε όχι μόνο να χρησιμοποιήσει ένα ιδιαίτερο φωτισμό, μα και ένα χρώμα που να βρίσκεται σε απόλυτη συμφωνία μαζί του.

Την τέλεια αυτή ενοποίηση των τόνων κατόρθωσε να την επιτύχει με τη χρησιμοποίηση μιας ζωγραφικής παλέτας που αποτελείται αποκλειστικά από την πρόσμιξη των γειτονικών χρωμάτων.Ετσι, αν τα βασικά χρώματα που μεταχειρίχεται είναι το κίτρινο, το ανοιχτό κόκκινο, το βαθύ κόκκινο και το μπλε, δεν τα χρησιμοποιεί ποτέ μοναχά τους, αλλά παράγοντάς τα με τον ακόλουθο τρόπο.

Το κίτρινο, με την πρόσμιξη του καδμίου με την ώχρα. Το κόκκινο, με την πρόσμιξη του κόκκινου του κάδμιου με το ανοιχτό ρουζ ανγκλέ. Το βαθύ κόκκινο, με το σκούρο ρουζ ανγκλέ και τη λάκα. Το μπλε, με το μπλε του κοβαλτίου και το μπλε ούλτρα μάρε. Ακόμα, τα χρώματα αυτά δεν τα χρησιμοποιεί στη φυσική τους κατάσταση, όπως βγαίνουν από το σωληνάριο, μα αφού τα διαλύσει καλά σε μια ορισμένη ποσότητα λινελαίου, ώστε να γίνουν σχεδόν ρευστά. Η χρωματική ύλη, καθώς είναι ρευστή, δε φέρνει καμιά αντίσταση στο φως, αλλά το αφήνει να κυκλοφορεί ελεύθερα μέσα από την ίδια του την κίνηση. Ετσι το χρώμα του Γουναρόπουλου δείχνει και αυτό, με τη σειρά του, την ικανότητα του ζωγράφου να εναρμονίζει τη μορφή με το περιεχόμενο, να εκφράζει, με την ποιότητά του,τη φύση του οράματός του.

ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ

Αυτό που κυρίως χαρακτηρίζει το σχέδιο του Γουναρόπουλου είναι η σχεδόν απόλυτη κυριαρχία της καμπύλης. Το σχέδιο διαγράφεται σα μια μονοκονδυλιά, γιατί η γραμμή αναπτύσσεται από τον ίδιο το δυναμισμό της σα μια μια μελωδία που δε σταματά παρά μόνο όταν συμπληρωθεί το ηχητικό της θέμα. Μελωδία εικαστική, που δίνει στο ζωγραφικό χώρο τον οποίο δημιουργεί με τους ελιγμούς της μια ξεχωριστή μορφή, έτσι ώστε να εμφανίζεται σαν χώρος φορτισμένος με δυναμισμό. Αυτό που είναι πραγματικά καταπληκτικό στο σχέδιο τούτο είναι η ευκολία με την οποία ο ζωγράφος κατορθώνει να αποδώσει τον όγκο, χωρίς άλλη βοήθεια παρά μόνο την κίνηση της ίδιας της γραμμής. Ενας απλός ελιγμός και να ένας ώμος, ένας γοφός, ένα στήθος που ξεπετιούνται με όλη την πυκνότητα της μάζας τους,σα να αποτελούν ένα αληθηνό ανάγλυφο.

Το κάθε σχέδιο πλάθεται με απόλυτη άνεση, χάρη στη μαεστρία του χεριού που φτάνει, χωρίς τον παραμικρό δισταγμό, χωρίς την ελάχιστη διόρθωση, ως το τέλος της κίνησής του. Η γραμμή ορμά, χαράζει σχήματα, χωρίς ποτέ να διακόπτεται, διαγράφει σύνολα, κανει να βγαίνουν ζωντανές οι μορφές, κυματίζει, τραγουδά.

Η σύζευξη του σχεδίου με το φως γίνεται με τρόπο τόσο τέλειο, χάρη στην ίδια τη διαφάνεια του σχεδίου, ώστε και τα δύο μαζί να αποτελούν ένα αδιάσπαστο σύνολο.