§§ 25‑27

Ερμηνευτικές ερωτήσεις

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου ή ελεύθερης ανάπτυξης

1. Τι προτείνει ο Αλκιβιάδης στους Αθηναίους και σε ποια δεδομένα στηρίζει την πρότασή του;

2. Πώς απαντούν οι στρατηγοί στον Αλκιβιάδη και πώς κρίνετε την απάντησή τους;

3. Γιατί, κατά τη γνώμη σας, ήταν ανεπιθύμητη η παρουσία του Αλκιβιάδη;

4. Να εξηγήσετε ποιο ήταν το σχέδιο του Λυσάνδρου, όπως φαίνεται στην § 27.

5. Ποια εντολή δίνει ο Λύσανδρος στους αρχηγούς των πλοίων που κατασκόπευαν τους Αθηναίους και ποιος ήταν ο σκοπός του;

6. Να εντοπίσετε τα απαρέμφατα που περιέχουν τις υποδείξεις του Αλκιβιάδη και να σχολιάσετε το βασικότερο επιχείρημά του.

7. *“καταφρονοῦντες δή τοῦ Λυσάνδρου”:*Τι δηλώνει με τη φράση αυτή ο Ξενοφώντας και τι προοικονομεί η στάση των Αθηναίων;

8. Ποια πλεονεκτήματα και ποια μειονεκτήματα των θέσεων που κατείχαν οι αντίπαλοι παρουσιάζει ο Ξενοφώντας στην ενότητα αυτή;

Ερωτήσεις σύντομης απάντησης

1. Να αιτιολογήσετε την αποχώρηση του Αλκιβιάδη.

2. ἐκ τῶν τειχῶν, ἐν αἰγιαλῷ, εἰς Σηστόν: Ποια είναι η σημασία των προσδιορισμών στην περιγραφή του ιστορικού;

3. *“ἀπιέναι αὐτόν ἐκέλευσαν”:*Να σχολιάσετε με λίγα λόγια τη στάση των ναυάρχων του αθηναϊκού στόλου.

4. Τι επιδιώκει με την αναβολή της επίθεσής του ο Λύσανδρος;

5. Ποιο θεωρείτε βασικότερο σφάλμα των Αθηναίων;

Συνδυασμός ερωτήσεων ανοικτού και κλειστού τύπου

1. Α. Γιατί οι Αθηναίοι στρατηγοί απέρριψαν τις προτάσεις του Αλκιβιάδη; Να σημειώσετε με Χ ποιες απαντήσεις είναι σωστές και ποιες λαθεμένες: α)Δεν του είχαν καμία εμπιστοσύνη λόγω του χαρακτήρα του. β)Ήξεραν από αξιόπιστες πηγές ότι ενεργούσε για λογαριασμό των Σπαρτιατών. γ)Ήταν γι’ αυτούς θέμα γοήτρου να μη δέχονται υποδείξεις από τρίτους για τόσο σημαντικά στρατιωτικά θέματα. δ)Ήταν απαγορευμένο από τους νόμους της Αθήνας να δέχονται συμβουλές από άτομα που δεν ήταν εκλεγμένοι στρατηγοί. ε)Είχαν και οι ίδιοι διαπιστώσει τις αδυναμίες της τακτικής τους, αλλά ήθελαν να κρατήσουν μυστικές τις κινήσεις τους για ευνόητους λόγους. Β. Να αιτιολογήσετε δύο σωστές απαντήσεις.

Γραμματικές ερωτήσεις‑ασκήσεις

Ερωτήσεις‑ασκήσεις σύντομης απάντησης

1. *οὐδεμιᾷ πόλει, ἑκάστην ἡμέραν:*Να γράψετε τις συνεκφορές στις πλάγιες πτώσεις ενικού αριθμού.

2. *ὅπερ, ταῦτα:*Να γράψετε τις πλάγιες πτώσεις των τριών γενών στον ίδιο αριθμό.

3. Να γράψετε τις παρακάτω φράσεις μεταφέροντας όλους τους τύπους των κλιτών λέξεων στον αντίθετο αριθμό: α)*ἐπάν κατίδωσιν αὐτούς ἐκβεβηκότας:*β)*οἱ δέ στρατηγοί ἀπιέναι αὐτόν ἐκέλευσαν:*γ)καί ὁ μέν ᾤχετο:

4. Να κατατάξετε τα ουσιαστικά της ενότητας κατά κλίση και να γράψετε την κλητική του ενικού αριθμού.

Ερωτήσεις - ασκήσεις κλειστού (αντικειμενικού)τύπου

Άσκηση του τύπου “Σωστό-Λάθος” (με διάζευξη)

1. Στις παρακάτω προτάσεις να διαγράψετε το λάθος: 1)*νῦν:*είναι επίρρημα ή σύνδεσμος; 2)λιμένι: είναι ουσιαστικό β΄ ή γ΄ κλίσης; 3)μᾶλλον: είναι επίρρημα συγκριτικού ή θετικού βαθμού; 4)ὅπερ: είναι δεικτική ή αναφορική αντωνυμία; 5)*μέν:*είναι συμπλεκτικός ή αντιθετικός σύνδεσμος; 6)ἀντανῆγεν: είναι οριστική παρατατικού ή αορίστου β΄ του ρ. ἀντανάγω; 7)παρῄνει: είναι οριστική αορίστου ή παρατατικού του ρ. παραινῶ;

Άσκηση σύζευξης

1. Να συνδέσετε τους αριθμούς της στήλης Α με τα γράμματα της στήλης Β. Ένα στοιχείο της στήλης Β περισσεύει.

• ἐκεῖνον, μάλιστα, ἡμέραν, ἐπομένοις, ἀπιέναι, αἰγιαλῷ, ὅταν

• α)επίρρημα υπερθετικού βαθμού β)μετοχή ενεστώτα γ)δεικτική αντωνυμία δ)χρονικός σύνδεσμος ε)ουσιαστικό α΄ κλίσης στ)απαρέμφατο αορίστου ζ)ουσιαστικό β΄ κλίσης η)απαρέμφατο ενεστώτα

Ασκήσεις συμπλήρωσης

1. *αἰγιαλῷ, λιμένα, πόλει, στρατηγοί, ἡμέρα, ἀσπίδα, τειχῶν, νεῶν:*Να τοποθετήσετε κατά κλίση τα ουσιαστικά και να γράψετε την αντίστοιχη πτώση του αντίθετου αριθμού:

2. *κατιδών, ἔχοντας, ἑπομένοις:*Να γράψετε τον ίδιο τύπο μετοχής σε όλους τους χρόνους της ίδιας φωνής και να συμπληρώσετε το β΄ ενικό πρόσωπο των εγκλίσεων του αορίστου β΄:

3. Να γραφούν οι ρηματικοί τύποι στον Ενεστώτα, Μέλλοντα, Αόριστο, Παρακείμενο: ἐκέλευσε, ἐκβεβηκότας, ἔχοντας, καταφρονοῦντες, ἀπιέναι, ἐποίησαν, ἐσκεδασμένους, κατίδωσιν, βούλησθε.

Συντακτικές ερωτήσεις‑ασκήσεις

Ερωτήσεις‑ασκήσεις σύντομης απάντησης

1. Να σημειώσετε τις μετοχές που εξαρτώνται: α)από το κατιδών (§ 25), β)από το κατίδωσιν(§ 27), να τις χαρακτηρίσετε συντακτικά και να γράψετε το υποκείμενό τους και το αντικείμενο (αν έχουν).

2. “Οἱ δέ στρατηγοί ἀπιέναι αὐτόν ἐκέλευσαν”: Τι ακριβώς θα είπαν οι στρατηγοί στον Αλκιβιάδη; Μετατρέψτε σε ευθύ λόγο.

3. *“Λύσανδρος εἶπε τοῖς παρ’ αὐτοῦ ἑπομένοις ἆραι ἀσπίδα κατά μέσον τόν πλοῦν”:*Να γράψετε την εντολή του Λύσανδρου σε ευθύ λόγο, όπως θα την έδωσε ο ίδιος.

4. Να βρείτε το είδος των μετοχών (επιθετικές, κατηγορηματικές, επιρρηματικές) και να σημειώσετε: α)για τις κατηγορηματικές το ρηματικό τύπο από τον οποίο εξαρτώνται, β)για τις επιρρηματικές τη σχέση που δηλώνουν.

5. Να γράψετε και να χαρακτηρίσετε τις δευτερεύουσες προτάσεις της παραγράφου 27.

Ερωτήσεις‑ασκήσεις κλειστού (αντικειμενικού)τύπου

Ι. Άσκηση συμπλήρωσης

1. Να συμπληρώσετε τα κενά των παρακάτω προτάσεων, ώστε να χαρακτηρίζεται το είδος των απαρεμφάτων και η συντακτική τους θέση. *ὁρμεῖν:*είναι ………….. απαρέμφατο, ………….. στο ἔφη / *μεθορμίσαι:*είναι ………………. απαρέμφατο, ……………. στο παρῄνει / *ἀπιέναι:*είναι …………….. απαρέμφατο, …………… στο ἐκέλευσαν / στρατηγεῖν: είναι …………… απαρέμφατο, ……………. στο …………….. / *ἆραι:*είναι ………….. απαρέμφατο, …………… στο εἶπεν(= ἐκέλευσε).

Λεξιλογικές - Σημασιολογικές ασκήσεις

Ερωτήσεις - ασκήσεις ανοικτού τύπου

1. Ποια είναι η σημασιολογική διαφορά των ρημάτων ὁρμέω- ῶ και ὁρμάω- ῶ;

2. Με ποιες λέξεις του κειμένου σχετίζονται ετυμολογικά οι παρακάτω; κάτοψη, διασκέδαση, επισιτισμός, επιτήδειος, ελλιμενισμός, τελωνείο.

Ερωτήσεις‑ασκήσεις κλειστού (αντικειμενικού) τύπου

Ασκήσεις σύζευξης

\1. Να συνδέσετε τις λέξεις της στήλης Α με τη σημασία τους στη στήλη Β (δύο στοιχεία της στήλης Β περισσεύουν).

• ὁρμῶ, μεθορμίζω, οἴχομαι, αἴρω, μέτειμι (μετέρχομαι).

• α)σηκώνω β)είμαι αγκυροβολημένος γ)φεύγω δ)μετακινούμαι σε άλλο λιμάνι, αγκυροβολώ ε)εκλέγω στ)έρχομαι.

\2. Να υπογραμμίσετε τη σωστή ερμηνεία: *πρός πόλει:*προς πόλη κοντά σε πόλη μέσα σε πόλη / *πόρρωθεν:*χωρίς πόρους από μακριά από τα περάσματα / *τοὔμπαλιν:*προς τα πίσω προς τα εμπρός από την αρχή / ἐσκεδασμένους: διασκορπισμένους με εύθυμη διάθεση χαρούμενους / *τά σιτία:*το σιτάρι τα τρόφιμα το συσσίτιο / *ὠνούμενοι:*επειδή αγόραζαν για να αγοράσουν όταν αγόραζαν.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ

1. Να εντοπίσετε τους εμπρόθετους επιρρηματικούς προσδιορισμούς του τόπου που φανερώνουν τη μειονεκτική θέση των Αθηναίων απέναντι στους Σπαρτιάτες και να βρείτε τι δηλώνουν (αφετηρία, στάση, κατεύθυνση, πλησίον, κίνηση από τόπο, απόσταση).

2. Να συγκεντρώσετε τους εμπρόθετους επιρρηματικούς προσδιορισμούς του κειμένου και να χρησιμοποιήσετε σε σύντομες φράσεις όσες από τις προθέσεις τους διατηρούνται στο σύγχρονο λόγο με την ίδια σημασία.

3. Να καταγράψετε τις κινήσεις των Αθηναίων όπως φαίνονται στις §§ 16-27.

4. Να γράψετε το σχέδιο μάχης που επινόησε ο Λύσανδρος και να σχολιάσετε την αποτελεσματικότητά του.