Εθνικές εξετάσεις διαγνωστικού χαρακτήρα
Μάθημα: Νεοελληνική γλώσσα γυμνασίου
Σε έναν κόσμο που οι χώρες καθίστανται όλο και περισσότερο αλληλεξαρτώμενες και οι νέες τεχνολογίες έχουν εξαλείψει τα σύνορα και τις αποστάσεις, δεν μπορούμε πια να παραμένουμε μονόγλωσσοι. Η εκμάθηση ξένων γλωσσών έχει γίνει αναγκαία περισσότερο από ποτέ για την επικοινωνία με τον υπόλοιπο κόσμο. Η επιτυχία του ατόμου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ικανότητά του να λειτουργεί σε ένα παγκόσμιο χωριό, του οποίου τα μέλη ομιλούν μια ποικιλία γλωσσών. Η γλωσσομάθεια δεν αποτελεί πλέον ένα χόμπι για τους/τις σύγχρονους/-ες νέους/-ες, αλλά μια αναγκαιότητα. Πώς, λοιπόν, η εκμάθηση ξένων γλωσσών μπορεί να τους/τις βοηθήσει να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις της εποχής μας;
Η γλωσσομάθεια είναι απαραίτητη για τους/τις σύγχρονους/-ες νέους/-ες για πολλούς λόγους. Καταρχάς, σε προσωπικό επίπεδο το άτομο αποκτά μεγαλύτερη αυτοεκτίμηση. Εάν βρεθεί σε μια ξένη χώρα για τουριστικούς ή επαγγελματικούς λόγους, θα καταφέρει να επικοινωνήσει με αλλόγλωσσους, πράγμα που σίγουρα τονώνει την αυτοπεποίθησή του. Διευρύνει τον πνευματικό του ορίζοντα, την κριτική του ικανότητα, δημιουργεί νέους τρόπους σκέψης, νέες νοητικές δεξιότητες.
Επιπλέον, σε κοινωνικό επίπεδο η γλωσσομάθεια μπορεί να βοηθήσει τους/τις νέους/-ες να ανακαλύψουν τον πολιτισμό άλλων χωρών και να τον συγκρίνουν έπειτα με τον πολιτισμό της χώρας τους. Διότι το να μιλούν μια ξένη γλώσσα σημαίνει πως υπεισέρχονται σ' έναν κόσμο ανθρώπων που σκέφτονται διαφορετικά, έχουν διαφορετικό τρόπο ζωής. Ανακαλύπτουν, επίσης, καινούριες ανθρώπινες συμπεριφορές, παύουν να έχουν προκαταλήψεις και επαναπροσδιορίζουν τη στάση τους στην κοινωνία. Αρχίζουν να εκτιμούν τη διαφορετικότητα. Η εκμάθηση γλωσσών συντελεί στην ανάπτυξη της ανεκτικότητας και της αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των λαών με διαφορετικό πολιτισμό.
Σε επαγγελματικό επίπεδο η γλωσσομάθεια αποτελεί «κλειδί» για την επαγγελματική επιτυχία του ατόμου. Ειδικά στην Ευρώπη η γνώση και η ευχέρεια σε περισσότερες από δύο γλώσσες αποτελεί σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Οι ξένες γλώσσες αποτελούν σημαντικό «διαβατήριο» για την αγορά εργασίας. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση προσφέρονται αρκετές ευκαιρίες για εργασία που χάνονται, ωστόσο, από την έλλειψη γλωσσομαθών υποψηφίων. Ταυτόχρονα, λόγω αυξημένων επαγγελματικών απαιτήσεων χρειάζεται να γνωρίζουν ξένες γλώσσες ακόμα και άτομα που εργάζονται στη χώρα τους. Η ανάπτυξη του τουριστικού τομέα στην Ελλάδα, για παράδειγμα, καθιστά αναγκαία την εκμάθηση μίας ή περισσοτέρων γλωσσών.
Στην ανώτατη εκπαίδευση, τέλος, η γνώση ξένων γλωσσών είναι απαραίτητη, καθώς οι σπουδαστές έχουν το πλεονέκτημα να καταρτίζονται αρτιότερα καταφεύγοντας στην ξενόγλωσση βιβλιογραφία. Η συμμετοχή, επίσης, φοιτητών σε προγράμματα ανταλλαγής φοιτητικού πληθυσμού, οι σπουδές στο εξωτερικό ή ακόμα και η εργασία εκεί κατά τη διάρκεια των σπουδών ενισχύει τον ισχυρισμό πως οι ξένες γλώσσες είναι απαραίτητες.
Επομένως, η γλωσσομάθεια ανοίγει νέους ορίζοντες και συμβάλλει στην εξέλιξη του ατόμου σε όλους τους τομείς.
Κλαίρη Γαλανάκη, ΤΟ ΒΗΜΑ, 2013 (διασκευή)
Ερωτήσεις
01. Ποια από τις παρακάτω προτάσεις θεωρείτε ότι αποδίδει πληρέστερα τη βασική ιδέα της πρώτης παραγράφου του κειμένου;
Α. Η γλωσσομάθεια είναι επιβεβλημένη λόγω των παγκόσμιων κοινωνικών και τεχνολογικών εξελίξεων.
Β. Η εκμάθηση ξένων γλωσσών αποτελεί κατεξοχήν τρόπο ψυχαγωγίας των σύγχρονων νέων.
Γ. Η εκμάθηση ξένων γλωσσών είναι αναγκαία και παράλληλα συνιστά ένα χόμπι των σύγχρονων νέων.
Δ. Η κοινωνικοποίηση του ατόμου στηρίζεται αποκλειστικά και μόνο στη γλωσσομάθεια.
02. Σύμφωνα με την αρθρογράφο, με ποιον τρόπο η γλωσσομάθεια βοηθά τους/τις νέους/-ες να αποκτήσουν πολιτισμική αυτογνωσία;
Α. Η γλωσσομάθεια καθιστά τους/τις νέους/-ες φορείς ποικίλων πολιτισμικών προτύπων, με αποτέλεσμα να οδηγούνται στην ξενομανία.
Β. Η γλωσσομάθεια οδηγεί τους/τις νέους/-ες στην υποτίμηση του δικού τους πολιτισμικού
υποβάθρου.
Γ. Η γλωσσομάθεια υποχρεώνει τους/τις νέους/-ες να υιοθετούν τον τρόπο σκέψης των ανθρώπων άλλων χωρών.
Δ. Η γλωσσομάθεια ωθεί τους/τις νέους/-ες να γνωρίσουν καλύτερα τον δικό τους πολιτισμό μέσω της ετερογνωσίας.
03. Πώς αντιλαμβάνεστε την άποψη της αρθρογράφου στην τρίτη παράγραφο του κειμένου ότι οι νέοι/-ες «επαναπροσδιορίζουν τη στάση τους στην κοινωνία» μέσω της εκμάθησης ξένων γλωσσών;
Α. Αλλάζουν τρόπο συμπεριφοράς απέναντι στους ξένους και αισθάνονται συμπόνια γι' αυτούς.
Β. Κατανοούν τους ανθρώπους με τους οποίους έχουν κοινό πολιτισμικό κώδικα,
Γ. Κατευθύνονται σε μονοδιάστατη οπτική των κοινωνικών προβλημάτων και σχέσεων.
Δ. Ξεπερνούν ρατσιστικές αντιλήψεις και εξοικειώνονται με την κουλτούρα άλλων λαών.
04. Σε τι είδους έντυπο θεωρείτε ότι θα ήταν δυνατόν να διαβάσετε το παραπάνω κείμενο;
Α. Σε διαφημιστικό φυλλάδιο ενός φροντιστηρίου ξένων γλωσσών.
Β. Σε ενημερωτικό φυλλάδιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Γ. Σε εφημερίδα ποικίλης ύλης που περιέχει και άρθρα γνώμης.
Δ. Σε περιοδικό με ύλη που σχετίζεται με ταξίδια στο εξωτερικό.
05. Ποιος από τους παρακάτω τίτλους αποτυπώνει το περιεχόμενο του κειμένου;
Α. Ακολουθώντας τη μόδα της γλωσσομάθειας
Β. Η γλωσσομάθεια αναγκαία όσο ποτέ
Γ. Η τάση των Ελλήνων για εκμάθηση ξένων γλωσσών
Δ. Τα οφέλη και οι κίνδυνοι της εκμάθησης ξένων γλωσσών
06. Ποια η δομική λειτουργία του ερωτήματος στο τέλος της πρώτης παραγράφου του κειμένου;
Α. Διατυπώνεται ένα ερώτημα το οποίο απαντάται στη συνέχεια.
Β. Διατυπώνεται ένα ρητορικό ερώτημα που δεν απαιτεί απάντηση.
Γ. Κινητοποιείται αποτελεσματικά το συναίσθημα του αναγνώστη.
Δ. Οργανώνεται το κείμενο με τη μορφή ερωταποκρίσεων.
07. «Επιπλέον, σε κοινωνικό επίπεδο η γλωσσομάθεια […]»: Η υπογραμμισμένη λέξη στην αρχή της τρίτης παραγράφου του κειμένου δηλώνει:
Α. απαρίθμηση
Β. έμφαση
Γ. παράδειγμα
Δ. προσθήκη
08. «Σε έναν κόσμο που οι χώρες καθίστανται όλο και περισσότερο αλληλεξαρτώμενες […]»: Ποιος ο συντακτικός ρόλος της υπογραμμισμένης λέξης;
Α. Αντικείμενο στο ρήμα «καθίστανται».
Β. Επιθετικός προσδιορισμός στο υποκείμενο «οι χώρες».
Γ. Κατηγορούμενο στο ρήμα «καθίστανται».
Δ. Κατηγορούμενο στο υποκείμενο «οι χώρες».
09. «Ταυτόχρονα, λόγω αυξημένων επαγγελματικών απαιτήσεων χρειάζεται να γνωρίζουν ξένες γλώσσες ακόμα και άτομα που εργάζονται στη χώρα τους.»: Στην παραπάνω περίοδο λόγου αναγνωρίστε το είδος και τη συντακτική λειτουργία της πρώτης δευτερεύουσας πρότασης.
Α. Αναφορική ως επεξήγηση στη λέξη «άτομα».
Β. Αναφορική ως επιθετικός προσδιορισμός στη λέξη «άτομα».
Γ. Βουλητική ως αντικείμενο στο ρήμα της κύριας πρότασης.
Δ. Βουλητική ως υποκείμενο στο ρήμα της κύριας πρότασης.
10. «η γλωσσομάθεια […] συμβάλλει στην εξέλιξη του ατόμου»: Ποιος είναι ο αόριστος του υπογραμμισμένου ρήματος στο ίδιο πρόσωπο και αριθμό;
Α. σύμβαλε
Β. σύμβαλλε
Γ. συνέβαλε
Δ. συνέβαλλε
11. «Διευρύνει τον πνευματικό του ορίζοντα […]»: Ποια από τις παρακάτω εναλλακτικές έχει αντίθετη σημασία από τη σημασία της υπογραμμισμένης λέξης στην πρόταση;
Α. αλλάζει
Β. μειώνει
Γ. μετατρέπει
Δ. περιορίζει
12. «Διότι το να μιλούν μια ξένη γλώσσα σημαίνει πως υπεισέρχονται σ' έναν κόσμο ανθρώπων […]»: Ποια από τις ακόλουθες λέξεις μπορεί να αντικαταστήσει την υπογραμμισμένη λέξη στην παραπάνω περίοδο λόγου;
Α. εισχωρούν
Β. εμφανίζονται
Γ. επεμβαίνουν
Δ. παραπέμπουν
13. Ποια από τις παρακάτω λέξεις ανήκει στην ίδια οικογένεια λέξεων με τη λέξη «διαβατήριο» και είναι σύνθετη;
Α. βατός
Β. εισιτήριο
Γ. εξιτήριο
Δ. ορειβάτης
14. «[…] οι σπουδαστές έχουν το πλεονέκτημα να καταρτίζονται αρτιότερα […]»: Ποια από τις ακόλουθες λέξεις αποδίδει τη σημασία της υπογραμμισμένης λέξης;
Α. εντατικότερα
Β. μονοδιάστατα
Γ. πληρέστερα
Δ. ποιοτικότερα
15. Με ποιον ή ποιους τρόπους αναπτύσσεται η δεύτερη παράγραφος του κειμένου;
16. «Η γλωσσομάθεια ανοίγει νέους ορίζοντες και συμβάλλει στην εξέλιξη του ατόμου σε όλους τους τομείς». Ωστόσο, συχνά επισημαίνεται ο κίνδυνος που διατρέχει η ελληνική γλώσσα από την εισροή ξένων και κυρίως αγγλικών λέξεων λόγω της εκτεταμένης χρήσης του διαδικτύου. Κατά τη γνώμη σας είναι ο κίνδυνος αυτός υπαρκτός; Να αιτιολογήσετε την άποψή σας.