Ασκήσεις για το Σχολικό Βιβλίο Έκθεση Β' Λυκείου

Σελίδα 64 κ.ε.

• Να αναπτύξετε με παραδείγματα την παρακάτω θέση σε μια παράγραφο:

1. «Τα οπτικοακουστικά μέσα επικοινωνίας ασκούν μεγάλη επίδραση στο κοινό και ιδιαίτερα στα παιδιά»: Στην εποχή μας, που χαρακτηρίζεται από μια εκπληκτική πρόοδο στις νέες τεχνολογίες, τα οπτικοακουστικά μέσα επικοινωνίας ασκούν μεγάλη επίδραση στο κοινό και ιδιαίτερα στα παιδιά, γιατί προβάλλουν εμμέσως πρότυπα ζωής και κοινωνικής συμπεριφοράς, που βρίσκουν γρήγορα εκατομμύρια μιμητές. Για παράδειγμα, η προβολή της ζωής των κινηματογραφικών αστέρων και των ειδώλων της μουσικής σκηνής, αποσκοπεί στη δημιουργία ενός «κοινού θαυμαστών», που θα αποτελέσει και τον κινητήριο μοχλό αυτού του είδους της βιομηχανίας. Πιο ευάλωτα σ’ αυτή τη διαδικασία είναι τα παιδιά και οι έφηβοι, που ως πιο αυθόρμητοι δέχονται άκριτα την υιοθέτηση προτύπων. Δεν είναι σπάνιο το φαινόμενο, ομάδων νεαρών ατόμων που ντύνονται, συμπεριφέρονται και κινούνται όπως τα είδωλά τους (πανκ, χεβιμεταλάδες, ροκάδες κ.α.)  Επομένως, τα οπτικοακουστικά μέσα επικοινωνίας ασκούν μεγάλη επίδραση στο κοινό, ιδιαίτερο σήμερα, που οι δυνατότητές τους είναι τεράστιες.
2. «Η έγκαιρη και έγκυρη πληροφόρηση έχει μεγάλη σημασία για τη ζωή του ανθρώπου»: Η έγκαιρη και έγκυρη πληροφόρηση έχει μεγάλη σημασία για τη ζωή του ανθρώπου. Για παράδειγμα ο δημοκρατικός πολίτης που καλείται να συμμετέχει ενεργά στις κοινωνικές και πολιτικές διεργασίες της χώρας του, πρέπει να είναι σωστά ενημερωμένος για να διαμορφώσει ορθή πολιτική βούληση. Επιπλέον, κάθε άνθρωπος, προκειμένου να αποκρυσταλλώσει τις απόψεις και τη στάση ζωής του, απέναντι σε κοινωνικές και οικονομικές αλλαγές ή πολιτικές μεταβολές, πρέπει να είναι ενημερωμένος έγκαιρα και σωστά. Αναλογιστείτε τη στάση που θα κρατούσαν οι δημοκρατικοί πολίτες του κόσμου απέναντι στο Ναζισμό εάν δεν υπήρχε εκτός της προπαγάνδας, έγκυρη και έγκαιρη πληροφόρηση; Είναι, λοιπόν, αυτό το είδος της πληροφόρησης πολύ σημαντικό για τη ζωή των ανθρώπων.
3. «Η διχόνοια είναι η κατάρα της ελληνικής φυλής»: Η διχόνοια είναι η κατάρα της Ελληνικής φυλής. Μία σύντομη αναδρομή στις περιπέτειες του έθνους μπορεί να μας πείσει για την αλήθεια της πιο πάνω θέσης. Μεσούσης της ελληνική επανάστασης, δεν έπαψαν οι διχόνοιες και οι έχθρες. Κυβερνητικές και αντιπολιτευόμενες παρατάξεις συγκρούστηκαν επανειλημμένως, στερώντας από το χειμαζόμενο έθνος, στρατιωτικό εξοπλισμό, ανθρώπινο δυναμικό και υλικούς/οικονομικούς πόρους. Όμως και στην πρόσφατη ιστορία, οι διχόνοιες δεν έλειψαν από την Ελλάδα. Δυο μήνες μετά την απελευθέρωση της χώρας ξέσπασε ο πρώτος γύρος του Εμφυλίου Πολέμου (Δεκέμβριος 1944), που συνεχίστηκε από το 1946 ως το 1949· και έμελλε να τραυματίσει την πολιτική ζωή της χώρας μέχρι τις μέρες μας.
4. «Η Ελλάδα, εξαιτίας της καίριας γεωπολιτικής θέσης της, υπήρξε σταυροδρόμι των λαών»: Η Ελλάδα εξαιτίας της καίριας γεωπολιτικής θέσης της, υπήρξε σταυροδρόμι των λαών. Για να μην αναφερθούμε αποκλειστικά στην αρχαιότητα, θα μιλήσουμε για τις μετακινήσεις πληθυσμών κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα. Σλάβοι, Άραβες αρχικά, και αργότερα, Φράγκοι, Βενετοί, Γενοβέζοι, Τούρκοι και Αλβανοί, μετακινήθηκαν και εγκαταστάθηκαν στις περιοχές του Ελλαδικού χώρου. Τα τοπωνυμία, τα αρχιτεκτονικά λείψανα αυτής της περιόδου, αλλά και οι αρχαιολογικές μελέτες, αποδεικνύουν, ότι η χώρα έγινε ένα χωνευτήρι λαών και ιδιαίτερων πολιτισμικών στοιχείων, εξαιτίας της καίριας γεωπολιτικής της θέσης.
5. «Η ψύχωση για τη συλλογική ασφάλεια στις αναπτυγμένες χώρες, μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της ενδεκάτης Σεπτεμβρίου 2001, απειλεί τις ατομικές και συλλογικές ελευθερίες των πολιτών»: Η ψύχωση για τη συλλογική ασφάλεια των κοινωνιών του ανεπτυγμένου κόσμου, που προκλήθηκε μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο World Trade Center, απειλεί τις ατομικές και συλλογικές ελευθερίες των πολιτών. Για παράδειγμα, η ένταση της αστυνομοκρατίας και οι συνεχείς έλεγχοι σε χώρους κοινωνικών συλλογικοτήτων και μη κυβερνητικών οργανώσεων, που θεωρούνται ως «μήτρες» βίαιων κινημάτων και προσπαθειών κοινωνικής ανατροπής, αποτελούν καταστρατήγηση θεμελιωδών δημοκρατικών δικαιωμάτων (όπως: του «συνέρχεσθαι» και «συνεταιρίζεσθαι»). Επιπλέον, η θέσπιση αυταρχικών νομοθετημάτων (τρομονόμοι) που κινούνται στα όρια της νομιμότητας, επιτρέπει τις παρακολουθήσεις τηλεφωνικών συνδιαλέξεων και άλλων «προσωπικών δεδομένων», με σκοπό την αποτροπή τρομοκρατικών επιθέσεων, αλλά και τον ασφυκτικό έλεγχο της ιδιωτικής ζωής των πολιτών. Με το πρόσχημα της συλλογικής ασφάλειας, λοιπόν, απειλούνται στοιχειώδη συλλογικά και ατομικά δικαιώματα.

Σελίδα 66

Να διαβάσετε το κείμενο και να πείτε: Πώς εξηγείτε τη χρήση τόσων πολλών παραδειγμάτων στο συγκεκριμένο κείμενο; Σε τι αποβλέπει γενικά η χρήση πολλών παραδειγμάτων;

Η χρήση τόσων πολλών παραδειγμάτων στο συγκεκριμένο κείμενο είναι απόλυτα δικαιολογημένη, γιατί πρόκειται για ένα επιστημονικό κείμενο με σαφή εκλαϊκευτική διάθεση, που επιθυμεί να καταδείξει με τον πιο απλό τρόπο (δηλαδή τα παραδείγματα) ότι «κάθε γλώσσα δημιουργεί όσες λέξεις χρειάζονται στη συγκεκριμένη ιστορική στιγμή, και ό,τι άλλο θα ήτανε παράλογο». Ο συγγραφέας, λοιπόν, θεωρεί ως το προσφορότερο μέσο την ιστορική αναδρομή και την αποκάλυψη της λειτουργίας της γλώσσας τη δεδομένη ιστορική στιγμή. Γενικά, η χρήση πολλών παραδειγμάτων διευκολύνει την προσπέλαση ενός κειμένου από μη ειδικό κοινό, εκλαϊκεύει τις ιδέες και τις απόψεις του συγγραφέα και προσελκύει μεγαλύτερο αριθμό αναγνωστών. Άλλωστε, ένας υπεύθυνος και ευσυνείδητος επιστήμονας οφείλει να παρουσιάζει παραδείγματα, γιατί με τη χρήση τους, επαληθεύονται τα συμπεράσματά του.