Λατινικά: θέματα πανελληνίων εξετάσεων 2000

2000 (Ημερησίων)

Α. Να μεταφράσετε στο τετράδιό σας το παρακάτω κείμενο [Μονάδες 40].

Quas ego, cupidus bene gerendi et administrandi rem publicam, semper mihi proponebam. Colendo et cogitando homines excellentes animum et mentem meam conformabam. Sic enim - laudem et honestatem solum expetendo, omnes cruciatus corporis et omnia pericula mortis parvi esse ducendo - me pro salute vestra in tot ac tantas dimicationes obicere potui.

(…)

Legatum monet ut, si adire non possit, epistulam ad amentum tragulae adliget et intra castra abiciat. In litteris scribit se cum legionibus celeriter adfore. Gallus, periculum veritus, constituit ut tragulam mitteret. Haec casu ad turrim adhaesit et tertio post die a quodam milite conspicitur et ad Ciceronem defertur. Ille epistulam perlegit militesque adhortatur ut salutem sperent.

Β. Παρατηρήσεις

1.α. homines excellentes, omnes cruciatus, salute vestra, tantas dimicationes, quodam milite: Να γράψετε τη γενική των παραπάνω συνεκφορών στον αριθμό που βρίσκεται καθεμιά από αυτές. [Μονάδες 10]

β. Να γράψετε στο τετράδιό σας την πτώση που ζητείται σε καθένα από τα παρακάτω ουσιαστικά: corporis: αιτιατική πληθυντικού, mortis: δοτική ενικού, amentum: ονομαστική πληθυντικού, turrim: αφαιρετική ενικού, die: γενική πληθυντικού. [Μονάδες 5]

2.α. Να γράψετε τα παραθετικά των παρακάτω λέξεων: bene, celeriter. [Μονάδες 5] β. Να γράψετε στο τετράδιό σας τους τύπους που ζητούνται για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις: gerendi: γ' ενικό πρόσωπο της υποτακτικής του ενεστώτα και του παρακειμένου στην ενεργητική φωνή. proponebam: β' πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του μέλλοντα και του υπερσυντελίκου στη φωνή που βρίσκεται. monet: β' ενικό πρόσωπο της οριστικής του παρατατικού και του μέλλοντα στη φωνή που βρίσκεται. adire: γ' πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του ενεστώτα και του παρατατικού. defertur: απαρέμφατο ενεστώτα στην ενεργη-τική και στην παθητική φωνή. [Μονάδες 10]

3.α. semper, colendo, me, adire, tragulae, veritus: Να χαρακτηρίσετε συντακτικώς τους παραπάνω όρους. [Μονάδες 12] β. tertio post die: Να εκφράσετε την ίδια έννοια με εμπρόθετο προσδιορισμό. [Μονάδες 3]

4.α. ut salutem sperent: Να αναγνωρίσετε τη δευτερεύουσα πρόταση και να αιτιολογήσετε τον τρόπο εισαγωγής και εκφοράς της. [Μονάδες 9] β. ille epistulam perlegit: Να μετατρέψετε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική. [Μονάδες 6]

2000 (Δεσμών)

Serena nocte subito luna defecerat; ob repentinum monstrum terror animos militum invaserat (…). Tum Sulpicius Gallus de caeli ratione (…) disputavit eoque modo exercitum alacrem in pugnam misit.

Omnia quae dilapsa iam diffluxerunt, severis legibus vincienda sunt. In tanto civili bello (…) res publica multa perdidit et ornamenta dignitatis et praesidia stabilitatis suae; multaque uterque dux fecit armatus, quae idem togatus fieri prohibuisset.

Ut veni ad urbem, non destiti omnia (…) facere, quae ad concordiam pertinerent (…). Omnia sunt misera in bellis civilibus, sed nihil miserius quam ipsa victoria (…). Bellorum enim civilium exitus tales sunt, (…) ut victor obsequatur iis, quorum auxilio victoria parta sit.

1) α) Στις συνεκφορές: serena nocte: Να γραφούν η γενική και η δοτική του πληθυντικού αριθμού. / severis legibus, tanto civili bello: Να γραφεί η αιτιατική και στους δύο αριθμούς. / uter dux: Να γραφεί η γενική και στους δύο αριθμούς. / ipsa victoria: Να γραφεί η γενική του ενικού αριθμού.

β) luna: Να κλιθεί. / exitus: Να γραφούν η δοτική και η αφαιρετική του ενικού αριθμού. / idem, nihil, tales: Να γραφούν οι πλάγιες πτώσεις στον αριθμό και στο γένος που βρίσκονται.