Λατινικά: θέματα πανελληνίων εξετάσεων 2011
2011 (Ημερησίων)
Α1. Να μεταφράσετε στο τετράδιό σας τα παρακάτω αποσπάσματα: Μονάδες 40
**(30)**Et si habet (…) ex Asia deportatum.
**(49)**Porcia, Bruti (…) consilium molientem…».
Β1. Nα γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις: suspicionem: την κλητική ενικού quandam: την αιτιατική ενικού στο ουδέτερο γένος continenter: τον συγκριτικό βαθμό του επιρρήματος rem: τη δοτική πληθυντικού laus: τη γενική ενικού generi: την αιτιατική ενικού aliquod: τη γενική ενικού στο ίδιο γένος dedecus: την αφαιρετική ενικού viri: τη γενική πληθυντικού cultellum: την ίδια πτώση στον άλλο αριθμό eoque: την ονομαστική πληθυντικού στο θηλυκό γένος tonsoris: τη δοτική πληθυντικού hoc: την ίδια πτώση στον άλλο αριθμό στο ίδιο γένος certissimum: την αφαιρετική ενικού του συγκριτικού βαθμού στο ίδιο γένος tale: τη γενική πληθυντικού στο ίδιο γένος Μονάδες 15
Β2. Nα γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθέναν από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους: laudare: το πρώτο πληθυντικό πρόσωπο του ενεστώτα της υποτακτικής στην ίδια φωνή vidit: το απαρέμφατο του μέλλοντα στην παθητική φωνή vixit: την αφαιρετική του σουπίνου obiecerunt: το δεύτερο πληθυντικό πρόσωπο του παρατατικού της υποτακτικής στην ίδια φωνή constituta est: το τρίτο πληθυντικό πρόσωπο του ενεστώτα της οριστικής στην ίδια φωνή interficiendo: το δεύτερο ενικό πρόσωπο του ενεστώτα της προστακτικής στην ενεργητική φωνή cognovisset: το τρίτο ενικό πρόσωπο του μέλλοντα της υποτακτικής στην ίδια φωνή (να ληφθεί υπόψη το υποκείμενο) resecandorum: το πρώτο ενικό πρόσωπο του συντελεσμένου μέλλοντα της οριστικής στην ενεργητική φωνή poposcit: τη μετοχή ενεστώτα στην ονομαστική ενικού elapso: τη γενική του γερουνδίου obiurgandam: το δεύτερο ενικό πρόσωπο του παρακειμένου της οριστικής στην ενεργητική φωνή venit: το τρίτο ενικό πρόσωπο του παρατατικού της οριστικής στην ενεργητική περιφραστική συζυγία (να ληφθεί υπόψη το υποκείμενο) praeripuisset: το τρίτο πληθυντικό πρόσωπο του ενεστώτα της οριστικής στην ενεργητική φωνή est: το δεύτερο πληθυντικό πρόσωπο του μέλλοντα της προστακτικής molientem: το απαρέμφατο ενεστώτα Μονάδες 15
Γ1α. «quod Asiam vidit»: να αναγνωρίσετε το είδος της πρότασης (μονάδα 1), να δηλώσετε τη συντακτική της λειτουργία (μονάδα 1) και να δικαιολογήσετε την έγκλιση εκφοράς της (μονάδα 1). Μονάδες 3
Γ1β. «Murenam laudare debemus»: να αντικαταστήσετε το debeo+απαρέμφατο από τον αντίστοιχο τύπο της παθητικής περιφραστικής συζυγίας. Να δηλώσετε και το ποιητικό αίτιο. Μονάδες 6 Γ1γ. «cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset»: να μετατρέψετε την πρόταση σε μετοχική με αφαιρετική απόλυτη. Μονάδες 6
Γ2α. Να γίνει πλήρης συντακτική αναγνώριση των παρακάτω λέξεων: luxuriae, Murenae, nomini, uxor, tonsorium, secreto Μονάδες 6 Γ2β. «Clamore deinde ancillarum in cubiculum vocatus Brutus ad eam obiurgandam venit quod tonsoris praeripuisset officium»: να εξαρτηθεί από τη φράση «Aliquis dicit». Μονάδες 4 Γ2γ. «cultellum tonsorium quasi unguium resecandorum causa poposcit»: να αντικαταστήσετε με τελική πρόταση (μονάδες 3) και με σουπίνο (μονάδες 2) τον προσδιορισμό του σκοπού που υπογραμμίζεται. Μονάδες 5
2011 (Εσπερινών)
Α1. Να μεταφράσετε στο τετράδιό σας τα παρακάτω αποσπάσματα: Μονάδες 40
**(30)**Et si habet Asia (…) aut ex Asia deportatum.
(…)
**(49)**Porcia, Bruti uxor, (…) tale consilium molientem…».
Β1. Nα γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις: suspicionem: την κλητική ενικού quandam: την αιτιατική ενικού στο ουδέτερο γένος luxuriae: την αιτιατική ενικού rem: τη δοτική πληθυντικού laus: τη γενική ενικού generi: την αιτιατική ενικού nomini: την ονομαστική πληθυντικού viri: τη γενική πληθυντικού cultellum: την ίδια πτώση στον άλλο αριθμό eoque: την αιτιατική πληθυντικού στο ίδιο γένος clamore: την ονομαστική ενικού tonsoris: τη δοτική πληθυντικού hoc: την ίδια πτώση στον άλλο αριθμό στο ίδιο γένος certissimum: την αφαιρετική ενικού του θετικού βαθμού στο ίδιο γένος te: το ίδιο πρόσωπο στη γενική του ίδιου αριθμού Μονάδες 15
Β2. Nα γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθέναν από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους: habet: το δεύτερο πληθυντικό πρόσωπο του παρακειμένου της οριστικής στην ίδια φωνή laudare: το πρώτο πληθυντικό πρόσωπο του ενεστώτα της υποτακτικής στην ίδια φωνή vidit: το δεύτερο ενικό πρόσωπο του παρατατικού της οριστικής στην ίδια φωνή vixit: το πρώτο πληθυντικό πρόσωπο του παρακειμένου της υποτακτικής στην ίδια φωνή obiecerunt: το τρίτο ενικό πρόσωπο του μέλλοντα της οριστικής στην ίδια φωνή constituta est: το τρίτο πληθυντικό πρόσωπο του υπερσυντελίκου της οριστικής στην ίδια φωνή deportatum: το δεύτερο ενικό πρόσωπο του μέλλοντα της οριστικής της ενεργητικής φωνής cognovisset: το τρίτο πληθυντικό πρόσωπο του υπερσυντελίκου της οριστικής της παθητικής φωνής (να ληφθεί υπόψη το υποκείμενο) poposcit: το δεύτερο πληθυντικό πρόσωπο του υπερσυντελίκου της οριστικής στην ίδια φωνή elapso: τη μετοχή του ίδιου χρόνου στην ονομαστική πτώση του ενικού αριθμού στο θηλυκό γένος vulneravit: το δεύτερο ενικό πρόσωπο του μέλλοντα της παθητικής φωνής venit: το απαρέμφατο του ενεστώτα της ενεργητικής φωνής praeripuisset: το τρίτο πληθυντικό πρόσωπο του παρακειμένου της υποτακτικής της ενεργητικής φωνής est: το απαρέμφατο του παρακειμένου molientem: το απαρέμφατο του ενεστώτα Μονάδες 15
Γ1α. Να γίνει πλήρης συντακτική αναγνώριση των παρακάτω λέξεων: Asiam, laus, aliquod, uxor, ancillarum, factum Μονάδες 12
Γ1β. «non est hoc temerarium factum meum»: να γίνει η πρόταση απαρεμφατική με εξάρτηση από τη φράση Porcia dicit. Μονάδες 3
Γ2α. Να αναγνωρίσετε το είδος της παρακάτω πρότασης (μονάδα 1), να αιτιολογήσετε τον τρόπο εισαγωγής της (μονάδα 1), την έγκλιση (μονάδες 2) και τον χρόνο εκφοράς της (μονάδες 3). «cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset» Μονάδες 7
Γ2β. Να γίνει πλήρης συντακτική αναγνώριση των όρων των δύο παρακάτω προτάσεων: Si habet Asia suspicionem quandam luxuriate / Murenam laudare debemus Μονάδες 8
2011 (Επαναληπτικές Ημερησίων)
Α1. Να μεταφράσετε στο τετράδιό σας τα παρακάτω αποσπάσματα: Μονάδες 40
(31) Is cum aliquando (…) et armis spoliavit.
(34) Haec postquam (…), domum reverterunt.
Β1. Nα γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις ή φράσεις: his verbis: την αιτιατική ενικού singularis proelii: την ονομαστική πληθυντικού eventu: τη γενική του ίδιου αριθμού miles Latinus: την αφαιρετική ενικού viribus suis: τη γενική πληθυντικού certamen: την αιτιατική πληθυντικού fortior: την αφαιρετική ενικού στο γένος και στο βαθμό όπου βρίσκεται fores: τη γενική ενικού eosque: τη δοτική ενικού του ίδιου γένους quae: τη γενική ενικού του ίδιου γένους immortalibus: την αφαιρετική ενικού του ίδιου γένους Μονάδες 15
Β2. Nα γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθέναν από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους: abiret: τη γενική ενικού της μετοχής του ενεστώτα στο αρσενικό γένος edixit: το δεύτερο ενικό πρόσωπο του ενεστώτα της προστακτικής στην ίδια φωνή abstinerent: το τρίτο πληθυντικό πρόσωπο του μέλλοντα της οριστικής στην ίδια φωνή congrediamur: το ίδιο πρόσωπο στον παρατατικό στην ίδια έγκλιση cernatur: το δεύτερο ενικό πρόσωπο του παρακειμένου της οριστικής στην ενεργητική φωνή confisus: το απαρέμφατο ενεστώτα ruit: την ονομαστική ενικού της μετοχής του μέλλοντα στο θηλυκό γένος transfixit: την αφαιρετική του σουπίνου spoliavit: το δεύτερο πληθυντικό πρόσωπο του ενεστώτα της υποτακτικής στην ίδια φωνή reserari: τη γενική του γερουνδίου rettulerunt: το δεύτερο ενικό πρόσωπο του ενεστώτα της προστακτικής στην παθητική φωνή iussit: το πρώτο πληθυντικό πρόσωπο του ενεστώτα της υποτακτικής στην ίδια φωνή venerati sunt: το ίδιο πρόσωπο του μέλλοντα της οριστικής posuissent: το απαρέμφατο του μέλλοντα στην παθητική φωνή solent: το ίδιο πρόσωπο του υπερσυντελίκου της οριστικής Μονάδες 15
Γ1α. Να γίνει πλήρης συντακτική αναγνώριση των παρακάτω λέξεων: proelii**,** virtute**,** pugnandi**,** haec**,** cupide**,** domum (Μονάδες 6) Γ1β. «et fortior hoste, hasta eum transfixit»: να εντοπίσετε τον β΄ όρο σύγκρισης (μονάδα 1) και να αποδώσετε τη σύγκριση με τον άλλο τρόπο (μονάδες 2). (Μονάδες 3) Γ1γ. «filius a duce hostium his verbis proelio lacessitus est»: να μετατρέψετε την παθητική σύνταξη σε ενεργητική. (Μονάδες 6) Μονάδες 15
Γ2α. «quanto miles Latinus Romano virtute antecellat»: να μετατρέψετε την πλάγια ερωτηματική πρόταση σε ευθεία. (Μονάδες 2) Γ2β. «adulescens, cupiditate pugnandi permotus, iniussu consulis in certamen ruit»: να μετατρέψετε τον ευθύ λόγο σε πλάγιο με εξάρτηση από τη φράση «Sallustius tradit». (Μονάδες 3) Γ2γ. «ut omnes pugna abstinerent»: να αναγνωρίσετε το είδος της πρότασης (μονάδα 1), τη συντακτική της λειτουργία (μονάδα 1) και να αιτιολογήσετε τον τρόπο εισαγωγής της (μονάδα 1), την έγκλιση (μονάδα 1) και τον χρόνο εκφοράς της (μονάδες 2). (Μονάδες 6) Γ2δ. «Cum ante vestibulum dona posuissent»: να μετατρέψετε την πρόταση σε μετοχική με αφαιρετική απόλυτη. (Μονάδες 4) Μονάδες 15
2011 (Επαναληπτικές Εσπερινών)
Α1. Να μεταφράσετε στο τετράδιό σας τα παρακάτω αποσπάσματα: Μονάδες 40
(31) Is cum aliquando (…) et armis spoliavit.
(34) Haec postquam (…), domum reverterunt.
Β1. Nα γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις: his verbis: την αιτιατική ενικού singularis proelii: την ονομαστική πληθυντικού eventu: τη γενική του ίδιου αριθμού miles Latinus: την αφαιρετική ενικού viribus suis: τη γενική πληθυντικού certamen: την αιτιατική πληθυντικού fortior: την αφαιρετική ενικού στο γένος και στο βαθμό όπου βρίσκεται fores: τη γενική ενικού eosque: τη δοτική ενικού του ίδιου γένους quae: τη γενική ενικού του ίδιου γένους immortalibus: την αφαιρετική ενικού του ίδιου γένους Μονάδες 15
Β2. Να γράψετε τον τύπο που ζητείται για καθέναν από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους: abiret: το α΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του παρατατικού στην ενεργητική φωνή edixit: το β΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του υπερσυντέλικου στην ενεργητική φωνή abstinerent: το γ΄ ενικό πρόσωπο της υποτακτικής του ενεστώτα στην ενεργητική φωνή praeterequitavit: το β΄ ενικό πρόσωπο της υποτακτικής του ενεστώτα στην ενεργητική φωνή cernatur: το απαρέμφατο του ενεστώτα στην παθητική φωνή antecellat: το απαρέμφατο του ενεστώτα στην ενεργητική φωνή confisus: το γ΄ ενικό πρόσωπο της οριστικής του συντελεσμένου μέλλοντα (να λάβετε υπόψη το υποκείμενο) permotus: το β΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του ενεστώτα στην παθητική φωνή ruit: το α΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του παρατατικού στην ενεργητική φωνή transfixit: το β΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του υπερσυντέλικου στην ενεργητική φωνή spoliavit: το β΄ ενικό πρόσωπο της υποτακτικής του ενεστώτα στην ενεργητική φωνή rettulerunt: το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του ενεστώτα στην ενεργητική φωνή reserari: το α΄ ενικό πρόσωπο της υποτακτικής του παρακείμενου στην ενεργητική φωνή iussit: το α΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του παρατατικού στην ενεργητική φωνή posuissent: το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του υπερσυντέλικου στην παθητική φωνή (να λάβετε υπόψη το υποκείμενο) Μονάδες 15
Γ1. α. Να χαρακτηρίσετε πλήρως τη συντακτική λειτουργία των παρακάτω όρων: is*,* eius*,* his*,* proelii*,* Scipioni*,* consecrare(μονάδες 12) Γ1. β. Στην παρακάτω πρόταση να μετατρέψετε την παθητική σύνταξη σε ενεργητική: Filius a duce hostium his verbis proelio lacessitus est*.* (μονάδες 3) Μονάδες 15
Γ2. α. Να αναγνωρίσετε το είδος της παρακάτω πρότασης (μονάδα 1) και να αιτιολογήσετε τον τρόπο εισαγωγής της (μονάδα 1), την έγκλιση (μονάδα 1) και τον χρόνο εκφοράς της (μονάδες 3): ut singularis proelii eventu cernatur*.* (μονάδες 6) Γ2. β. Να γίνει συντακτική αναγνώριση των όρων των δύο παρακάτω προτάσεων: - et fortior hoste, hasta eum transfixit*.* - et cupide Scipionis dextram osculati sunt*.* (μονάδες 9) Μονάδες 15
2011 (Ομογενών)
Α. Να μεταφράσετε το παρακάτω κείμενο στη νέα ελληνική γλώσσα: Μονάδες 40
(32) Pleni omnes (…) nobis reliquerunt!
(43) Num ad hostem (…) coniunx liberique»?
Β1. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις**: libri:** την ίδια πτώση στον άλλο αριθμό exemplorum: την αιτιατική του ενικού tenebris: την ονομαστική στον ίδιο αριθμό lumen: την αιτιατική στον πληθυντικό αριθμό imagines: την κλητική στον ενικό αριθμό fortissimorum: την αφαιρετική ενικού του ίδιου γένους στον συγκριτικό βαθμό virorum: την ίδια πτώση στον άλλο αριθμό nobis: τη δοτική ενικού στο ίδιο πρόσωπο tuis: την ονομαστική στο ίδιο πρόσωπο και αριθμό και στο ίδιο γένος exsulem: την γενική ενικού hanc: την αφαιρετική ενικού στο ουδέτερο γένος fines: τη δοτική στον ίδιο αριθμό minaci**:** την κλητική πληθυντικού στο ουδέτερο γένος στον ίδιο βαθμό illa: την ίδια πτώση ενικού αριθμού στο ίδιο γένος mater: τη γενική πληθυντικού. Μονάδες 15
Β2. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθένα από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους: sunt: το απαρέμφατο του παρακειμένου accederet: την αφαιρετική του σουπίνου imitandum: το γ' ενικό πρόσωπο του ενεστώτα και παρατατικού στην υποτακτική reliquerunt: το απαρέμφατο του ενεστώτα στην παθητική φωνή traxit: τη γενική και αιτιατική του γερουνδίου viderem: το β΄ πληθυντικό πρόσωπο του ενεστώτα και του παρακειμένου στην υποτακτική στην ίδια φωνή potuisti: το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο του ενεστώτα και του μέλλοντα στην οριστική cecidit: το β΄ ενικό πρόσωπο του παρατατικού και υπερσυντελίκου στην οριστική στην ίδια φωνή perveneras: το β΄ και γ΄ πληθυντικό πρόσωπο του μέλλοντα στην προστακτική στην ίδια φωνή. Μονάδες 15
Γ1α. Να γίνει πλήρης συντακτική αναγνώριση των παρακάτω λέξεων: pleni**,** sapientium**,** nobis**,** deinde**,** animo**.** (μονάδες 10) Γ1β. ut primum exsulem deinde hostem te viderem: να αναγνωρίσετε το είδος της πρότασης (μονάδα 1) και να δικαιολογήσετε την έγκλιση (μονάδες 2) καθώς και τον χρόνο εκφοράς (μονάδες 2). Μονάδες 15
Γ2α. In hoc me longa vita et infelix senecta traxit: να μετατρέψετε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική. (μονάδες 6) Γ2β. quae iacerent in tenebris omnia, nisi litterarum lumen accederet: να μετατρέψετε τον υποθετικό λόγο έτσι ώστε να εκφράζει υπόθεση δυνατή ή πιθανή. (μονάδες 4) Γ2γ. Qui potuisti populari hanc terram, quae te genuit atque aluit ?: να μετατρέψετε τον ευθύ λόγο σε πλάγιο με εξάρτηση από το «Mater interrogat (filium)». (μονάδες 5) Μονάδες 15