Λατινικά: θέματα πανελληνίων εξετάσεων 2014

2014 (Ημερησίων)

Α1. Να μεταφράσετε στο τετράδιό σας τα παρακάτω αποσπάσματα: (25) Tam prope a muris (…) quondam fuisse! (31) Bello Latino (…) pugna abstinerent. (47) Tum interrogavit (…) calvam faciant?». Μονάδες 40

Β1. Nα γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις και φράσεις: prope: τον υπερθετικό βαθμό opibus: την ονομαστική πληθυντικού αριθμού nimia: τον αντίστοιχο τύπο στο συγκριτικό βαθμό neminem: τη γενική ενικού αριθμού ipsi: τη δοτική ενικού αριθμού στο θηλυκό γένος extremo: τον αντίστοιχο τύπο στο θετικό βαθμό discrimine: την αιτιατική πληθυντικού αριθμού nobili genere: την ονομαστική πληθυντικού αριθμού exercitui: την αφαιρετική πληθυντικού αριθμού omnes: την αφαιρετική ενικού αριθμού στο θηλυκό γένος illa: την ονομαστική ενικού αριθμού στο ουδέτερο γένος pater: τη γενική πληθυντικού αριθμού istae: τη γενική πληθυντικού αριθμού στο ίδιο γένος te: τη δοτική πληθυντικού αριθμού στο γ΄πρόσωπο. Μονάδες 15

Β2. Nα γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθέναν από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους: habemus: το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της προστακτικής μέλλοντα στην ίδια φωνή cavete: το σουπίνο και στους δύο τύπους tutamini: τις μετοχές όλων των χρόνων στην αιτιατική ενικού του αρσενικού γένους nolite: το β΄ ενικό πρόσωπο της υποτακτικής παρατατικού deponite: το γ΄ ενικό πρόσωπο της υποτακτικής παρακειμένου στην ίδια φωνή natus: το απαρέμφατο του ενεστώτα abiret: το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής μέλλοντα edixit: το β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής ενεστώτα στην ίδια φωνή abstinerent: το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής ενεστώτα στην ίδια φωνή mallet: το β΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής ενεστώτα obiecit: το β΄ ενικό πρόσωπο της υποτακτικής παρατατικού στην άλλη φωνή faciant: τον αντίστοιχο τύπο στην άλλη φωνή. Μονάδες 15

Γ1α. Να γίνει πλήρης συντακτική αναγνώριση των παρακάτω τύπων: opibus, vobis, neminem, patriae (το 1ο του κειμένου), fuisse, bello, genere, aliquot, cana, illi, te. Μονάδες 11

Γ1β. «Itaque cavete periculum»: να επαναδιατυπώσετε την πρόταση, ώστε να εκφράζεται απαγόρευση και με τους δύο τρόπους. Μονάδες 4

Γ2α. «quin calva esse nolis»: να αναγνωρίσετε το είδος της πρότασης (μονάδα 1), να αιτιολογήσετε τον τρόπο εισαγωγής της (μονάδα 1), να δηλώσετε τη συντακτική της λειτουργία (μονάδα 1) και να δικαιολογήσετε την έγκλιση και τον χρόνο εκφοράς της (μονάδα 1). Μονάδες 4

Γ2β. Να μετατρέψετε: i)τη μετοχή στη φράση «T. Manlius consul natus…» σε ισοδύναμη δευτερεύουσα πρόταση (μονάδες 2). ii)τη δευτερεύουσα πρόταση «Is cum aliquando castris abiret» σε μετοχή (μονάδες 2). Μονάδες 4

Γ2γ. «Tum interrogavit filiam, utrum post aliquot annos cana esse mallet an calva»: να μετατρέψετε την πλάγια ερωτηματική πρόταση της περιόδου σε ευθεία ερώτηση με όλους τους δυνατούς τρόπους ως προς την εισαγωγή. Μονάδες 7

2014 (Επαναληπτικές)

Α1. Να μεταφράσετε στο τετράδιό σας τα παρακάτω αποσπάσματα: (30) Quam ob rem (…) felicitatis fuit. (36) «Supervacaneae, ne dicam (…) corrumpi posse». (45) Caesar ex captivis (…) epistulam deferat. Μονάδες 40

Β1. Nα γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις: quam: την ονομαστική πληθυντικού του ουδετέρου γένους rem: την αφαιρετική ενικού nomen: τη γενική πληθυντικού laus: την αιτιατική πληθυντικού generi: την ονομαστική ενικού honos: τη δοτική πληθυντικού aliquod: την ονομαστική ενικού στο αρσενικό γένος libentissime: τον αντίστοιχο τύπο στον θετικό βαθμό finem: τη γενική πληθυντικού ministri: την αιτιατική ενικού ipsum: τη δοτική ενικού στο θηλυκό γένος locupletem: την ονομαστική ενικού acie: την κλητική πληθυντικού periculo: την αιτιατική πληθυντικού equitibus: την ονομαστική ενικού. Μονάδες 15

Β2. Nα γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθέναν από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους: obiecerunt: το β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής ενεστώτα στην άλλη φωνή constituta est: το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής ενεστώτα στην ίδια φωνή susceptum: τo γ΄ ενικό πρόσωπο της υποτακτικής παρατατικού στην ίδια φωνή meruisse: το β΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής ενεστώτα στην ίδια φωνή fuit: το α΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής υπερσυντελίκου dicam: το β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής ενεστώτα στην ίδια φωνή narrate: το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της προστακτικής μέλλοντα στην ίδια φωνή malle: το β΄ ενικό πρόσωπο της υποτακτικής ενεστώτα fieri: τον αντίστοιχο τύπο στην άλλη φωνή mementote: το α΄ ενικό πρόσωπο της υποτακτικής παρακειμένου vinci: το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής συντελεσμένου μέλλοντα στην άλλη φωνή corrumpi: το β΄ ενικό πρόσωπο της οριστικής παρακειμένου στην άλλη φωνή posse: τον αντίστοιχο τύπο στον παρακείμενο gerantur: το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής μέλλοντα στην ίδια φωνή deferat: την αιτιατική ενικού της μετοχής μέλλοντα στο αρσενικό γένος. Μονάδες 15

Γ1α. Να γίνει πλήρης συντακτική αναγνώριση των παρακάτω λέξεων και φράσεων: Asiae, Murenae, generi, aliquod, virtutis, finem, victoriam, fuisse, legationis, malle, ex equitibus. Μονάδες 11

Γ1β. «patre imperatore»: να χαρακτηρίσετε συντακτικά την έκφραση (μονάδα 1) και να τη μετατρέψετε σε δευτερεύουσα χρονική πρόταση εισαγόμενη με τον ιστορικό-διηγηματικό σύνδεσμο cum (μονάδες 3). Μονάδες 4

Γ2α. «Caesar ex captivis cognoscit quae apud Ciceronem gerantur quantoque in periculo res sit.»: να εντοπίσετε και να χαρακτηρίσετε τις δευτερεύουσες προτάσεις (μονάδες 2), να δηλώσετε τον συντακτικό τους ρόλο (μονάδα 1), να δικαιολογήσετε την έγκλιση και τον χρόνο εκφοράς τους (μονάδες 2) και να τις μετατρέψετε στον ευθύ λόγο (μονάδες 2). Μονάδες 7

Γ2β. «Tum cuidam ex equitibus Gallis persuadet ut ad Ciceronem epistulam deferat.»: να εντοπίσετε και να χαρακτηρίσετε τη δευτερεύουσα πρόταση (μονάδα 1), να δικαιολογήσετε την έγκλιση και τον χρόνο εκφοράς της (μονάδες 2) και να τη μετατρέψετε στον ευθύ λόγο (μονάδες 2). Μονάδες 5

Γ2γ. «susceptum aut deportatum»: να μετατρέψετε τις μετοχές σε ισοδύναμες δευτερεύουσες προτάσεις. Μονάδες 3

2014 (Ομογενών)

Α1. Να μεταφράσετε τα παρακάτω αποσπάσματα στη νέα ελληνική
γλώσσα: (29) Tandem corvus… (46) Ut enim leges… Μονάδες 40

Β1. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις και συνεκφορές: sutor: τη γενική πληθυντικού αριθμού eum: την αιτιατική πληθυντικού αριθμού στο θηλυκό γένος
satis: τον συγκριτικό βαθμό talium: τη γενική ενικού αριθμού στο ίδιο γένος mentem: την αφαιρετική ενικού αριθμού verborum: την αιτιατική πληθυντικού αριθμού sui: τη δοτική του ενικού αριθμού στο ίδιο
γένος nullam: τη γενική ενικού αριθμού στο ίδιο γένος omnium: ( σ τ ην 6η σειρά ) την αφαιρετική πληθυντικού αριθμού στο ίδιο γένος bonus: τον ίδιο τύπο στον συγκριτικό βαθμό utilitati: την κλητική ενικού αριθμού patriae: την αφαιρετική ενικού αριθμού communis salutis: την αφαιρετική ενικού αριθμού nobis: την ονομαστική πληθυντικού αριθμού στο ίδιο πρόσωπο. Μονάδες 15

Β2. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθένα από τους
παρακάτω ρηματικούς τύπους: didicit: το β΄ ενικό πρόσωπο της οριστικής του υπερσυντελίκου attulit: το β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής του ενεστώτα στην ίδια φωνή dixit: το α΄ ενικό πρόσωπο της υποτακτικής του παρατατικού στην ίδια φωνή audio: το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της προστακτικής του μέλλοντα στην παθητική φωνή venit: το σουπίνο και στις δύο πτώσεις perdidi: το γ΄ ενικό πρόσωπο της υποτακτικής του ενεστώτα στην ίδια φωνή risit: το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του παρακειμένου στην ίδια φωνή anteponunt: το β΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του υπερσυντελίκου στην ίδια φωνή consulit: την ονομαστική ενικού της μετοχής του ενεστώτα στο αρσενικό γένος fit: το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του ενεστώτα και το απαρέμφατο του ίδιου χρόνου στην ίδια φωνή cadat: το α΄ ενικό πρόσωπο της οριστικής του συντελεσμένου μέλλοντα στην ίδια φωνή decet: το γ΄ ενικό πρόσωπο της οριστικής του παρακειμένου esse: το β΄ πληθυντικό πρόσωπο της προστακτικής του ενεστώτα. Μονάδες 15

Γ1α. Να γίνει πλήρης συντακτική αναγνώριση των παρακάτω λέξεων και φράσεων: cupidus, pecuniae, eum, audita salutatione, avem, quanti, sapiens, utilitati, plus, nobis, patriam (μονάδες 12). Γ1β. audita salutatione: να μετατρέψετε τη μετοχή σε δευτερεύουσα πρόταση εισαγόμενη με τον ιστορικό/διηγηματικό σύνδεσμο cum (μονάδες 3). Μονάδες 15

Γ2α. ut laudandus is sit και qui pro re publica cadat: να αναγνωρίσετε το είδος των προτάσεων (μονάδες 2), να δηλώσετε τη συντακτική τους λειτουργία (μονάδες 2) και να δικαιολογήσετε την έγκλιση (μονάδες 2) και τον χρόνο εκφοράς τους (μονάδες 2). Γ2β. quam nosmet ipsos: να δηλώσετε τη συντακτική λειτουργία της φράσης (μονάδα 1) και να την αποδώσετε με τον άλλο τρόπο (μονάδες 2). Γ2γ. «Domi satis salutationum talium audio»: να μετατρέψετε τον ευθύ
λόγο σε πλάγιο με εξάρτηση από τη φράση «Caesar dixit…» (μονάδες 4). Μονάδες 15