2026: Θέματα πανελληνίων εξετάσεων στο μάθημα των Λατινικών

Θέματα εξετάσεων ημερησίων λυκείων (05.06.2026)

Lectiones 35 & 49

Atilius Rēgulus, cum Poenos in Africā funderet, ad senātum scripsit mercenarium suum discessisse et ab eo desertum esse rus; id senatui publice curāri placuit, quoniam Rēgulus aberat. Scipiōnis filiae ex aerario dotem accepērunt, quia nihil illis reliquerat pater. Aequum mehercule erat populum Rōmānum tribūtum Scipiōni conferre, cum a Carthagine semper tribūtum ipse exigeret.

Porcia, Bruti uxor, cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset, cultellum tonsorium quasi unguium resecandōrum causā poposcit eōque velut forte elapso se vulnerāvit. Clamōre deinde ancillārum in cubiculum vocātus Brutus ad eam obiurgandam vēnit, quod tonsōris praeripuisset officium. Cui secrēto Porcia «non est hoc» inquit «temerarium factum meum, sed certissimum indicium amōris mei erga te tale consilium molientem.

Ερωτήσεις

Α1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση των αποσπασμάτων: «Atilius Rēgulus … reliquerat pater» και «Porcia, Bruti uxor … praeripuisset officium». (Μονάδες 20)

Β1. Για καθεμία από τις προτάσεις της Στήλης Α να σημειώσετε το γράμμα της Στήλης Β που αντιστοιχεί στην ορθή απάντηση. (Μονάδες 10)

Στήλη Α	Στήλη Β
1. Πηγή έμπνευσης του Βεργιλίου αποτελεί ο	α. Ησίοδος. β. Αρχίλοχος. γ. Όμηρος.
2. Οι δύο πιο γνωστοί Ρωμαίοι κωμωδιογράφοι είναι οι	α. Πλαύτος και Τερέντιος. β. Πλαύτος και Τίβουλλος. γ. Πλίνιος και Τερέντιος.
3. Η περίοδος της «ρωμαϊκής ειρήνης» (pax Romana) αρχίζει με τον	α. Κικέρωνα. β. Οκταβιανό. γ. Μάρκο Αντώνιο.
4. Στην ιστορική μονογραφία διέπρεψε ο Ρωμαίος ιστορικός	α. Σαλλούστιος Κρίσπος. β. Έννιος. γ. Ιούλιος Καίσαρ.
5. Σύμφωνα με τον Βεργίλιο, την «αιώνια πόλη» ίδρυσε ο	α. Ίουλος. β. Ρωμύλος. γ. Αγχίσης.

Β2. Να αντιστοιχίσετε τις λατινικές λέξεις της Στήλης Α με τις ετυμολογικά συγγενείς λέξεις της ελληνικής της Στήλης Β. (Στη Στήλη Β δύο λέξεις περισσεύουν). (Μονάδες 10)

Στήλη Α	Στήλη Β
1. dotem	α. αναφορά
2. reliquerat	β. σειρήνα
3. conferre	γ. νυχοκόπτης
4. unguium	δ. επικριτικός
5. secrēto	ε. προδοσία
	στ. δόξα
	ζ. ελλιπής

Γ1. Nα γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις / συνεκφορές: (Μονάδες 15)

senātum: τη γενική πτώση, στον ίδιο αριθμό

rus: την αιτιατική πτώση, στον άλλο αριθμό

id: τη γενική πτώση, στο θηλυκό γένος, στον άλλο αριθμό

dotem: τη γενική πτώση, στον άλλο αριθμό

illis: την ονομαστική πτώση, στο ουδέτερο γένος, στον ίδιο αριθμό

Aequum: τους άλλους δύο βαθμούς του επιθέτου, στο ίδιο γένος, στον ίδιο αριθμό και στην ίδια πτώση

populum: την κλητική πτώση, στον ίδιο αριθμό

viri: τη γενική πτώση, στον άλλο αριθμό

cultellum tonsorium: την αφαιρετική πτώση, στον ίδιο αριθμό

ancillārum: τη δοτική πτώση, στον άλλο αριθμό

certissimum: τον θετικό βαθμό του επιρρήματος

tale consilium: την ονομαστική πτώση, στον άλλο αριθμό

Γ2α. Να εντοπίσετε και να γράψετε τις μετοχές του δεύτερου κειμένου (μονάδες 3). Στη συνέχεια, για καθεμία από τις μετοχές να γράψετε το απαρέμφατο ενεστώτα, στην ίδια φωνή (μονάδες 3). Μονάδες 6

Γ2β. Nα γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθέναν από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους:Μονάδες 9

scripsit: τη γενική του γερουνδίου

discessisse: το α΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του ενεστώτα, στην ίδια φωνή

aberat: τη μετοχή του ενεστώτα, στην ονομαστική ενικού, στο αρσενικό γένος

accepērunt: την αιτιατική στο σουπίνο

conferre: το β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής του μέλλοντα, στην ίδια φωνή

exigeret: το α΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του παρακειμένου, στην ίδια φωνή

interficiendo: το γ΄ ενικό πρόσωπο της οριστικής του μέλλοντα, στην ενεργητική φωνή

vulnerāvit: το β΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του παρατατικού, στην ίδια φωνή

vēnit: το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του υπερσυντελίκου

Δ1α. Να αναγνωρίσετε συντακτικά τους παρακάτω όρους: (Μονάδες 12)

ab eo: είναι ……………………. στο …………………….

curāri: είναι ……………………. στο …………………….

semper: είναι ……………………. στο …………………….

uxor: είναι ……………………. στο …………………….

temerarium: είναι ……………………. στο …………………….

amōris: είναι ……………………. στο …………………….

Δ1β. «cum Poenos in Africā funderet»: Να αντικαταστήσετε τον προσδιορισμό του τόπου με τον κατάλληλο τύπο των λέξεων Roma, Athenae, Carthago, ώστε να δηλώνεται η ίδια επιρρηματική σχέση. (Μονάδες 3)

Δ2α. «cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset»: Να αναγνωρίσετε το είδος της δευτερεύουσας πρότασης (μονάδα 1), να δηλώσετε τη συντακτική της λειτουργία (μονάδα 1), τον τρόπο εισαγωγής της (μονάδα 1) και να αιτιολογήσετε τον τρόπο εκφοράς της (μονάδες 2). Στη συνέχεια, να συμπτύξετε τη δευτερεύουσα πρόταση στην αντίστοιχη μετοχή (μονάδες 2). (Μονάδες 7)

Δ2β. «Brutus ad eam obiurgandam vēnit»: Να δηλώσετε τον προσδιορισμό του σκοπού με: (Μονάδες 8)

α) τελική πρόταση (μονάδες 3)

β) σουπίνο (μονάδες 2)

γ) εμπρόθετη γενική του γερουνδίου (μονάδες 3)

Θέματα επαναληπτικών εξετάσεων ημερησίων λυκείων (10.09.2026)

Lectiones 10 & 37

Claudius quinquagesimo anno aetātis suae imperium cēpit mirabili quodam casu. Exclūsus ab insidiatōribus Caligulae, recesserat in diaetam, cui nomen est Hermaeum. Paulo post rumōre caedis exterritus prorepsit ad solarium proximum et inter vela praetenta foribus se abdidit. Discurrens miles pedes eius animadvertit; eum latentem adgnōvit; extractum imperatōrem eum salutāvit. Hinc ad commilitōnes suos eum adduxit.

Omnia sunt misera in bellis civilibus, sed nihil miserius quam ipsa victoria: ea victōres ferociōres impotentioresque reddit, ut, etiamsi natūrā tales non sint, necessitāte esse cogantur. Bellōrum enim civilium exitus tales sunt semper, ut non solum ea fiant, quae velit victor, sed etiam ut victor obsequātur iis, quorum auxilio victoria parta sit.

Ερωτήσεις

Α1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση των αποσπασμάτων: «Claudius … se abdidit.» και «Omnia … parta sit.». (Μονάδες 20)

Β1. Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις με βάση το περιεχόμενό τους ως Σωστές (Σ) ή Λανθασμένες (Λ): (Μονάδες 10)

1. Η λατινική και η ελληνική γλώσσα δεν παρουσιάζουν καμία ομοιότητα.

2. Οι Ρωμαίοι διαμόρφωσαν το δικό τους αλφάβητο χωρίς επιδράσεις από άλλους λαούς.

3. Το αρχαιότερο πεζό λατινικό έργο που σώζεται ανήκει στον Κάτωνα.

4. Ο Κικέρων, μεταξύ άλλων, έγραψε και φιλοσοφικά έργα.

5. Ο Οράτιος είναι γνωστός Ρωμαίος επικός ποιητής.

Β2. Να αντιστοιχίσετε τις λατινικές λέξεις της Στήλης Α με τις ετυμολογικά συγγενείς λέξεις της ελληνικής της Στήλης Β (στη Στήλη Β δύο λέξεις περισσεύουν). (Μονάδες 10)

Στήλη Α	Στήλη Β
1. diaetam	α. πέδιλο
2. prorepsit	β. διατροφή
3. solarium	γ. δεσπότης
4. pedes	δ. παράδειγμα
5. impotentiores(que)	ε. ηλιακός
	στ. διαιτολόγος
	ζ. ερπετό

Γ1. Nα γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις / συνεκφορές: (Μονάδες 15)

aetātis : την αφαιρετική πτώση στον ίδιο αριθμό

mirabili casu : την ονομαστική πτώση στον ίδιο αριθμό

nomen : την αιτιατική πτώση στον άλλο αριθμό

rumōre : την κλητική πτώση στον άλλο αριθμό

vela : τη γενική πτώση στον άλλο αριθμό

eius : την αφαιρετική πτώση στο θηλυκό γένος, στον ίδιο αριθμό

Omnia : την αιτιατική πτώση στο ίδιο γένος, στον άλλο αριθμό

misera : τους άλλους δύο βαθμούς του επιθέτου στο ίδιο γένος, αριθμό και πτώση

bellis civilibus : τη δοτική πτώση στον άλλο αριθμό

ipsa victoria : τη γενική πτώση στον ίδιο αριθμό

auxilio : την ονομαστική πτώση στον ίδιο αριθμό

Γ2α. «Discurrens miles pedes eius animadvertit; eum latentem adgnōvit; extractum imperatōrem eum salutāvit.»: Στο παραπάνω απόσπασμα να εντοπίσετε και να γράψετε στο τετράδιό σας τις τρεις (3) μετοχές (μονάδες 3). Στη συνέχεια, να γράψετε τα απαρέμφατα ενεστώτα ενεργητικής φωνής των ρημάτων, από τα οποία προέρχονται οι τύποι αυτοί (μονάδες 3). (μονάδες 6)

Γ2β. Nα γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθέναν από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους: (μονάδες 9)

cēpit : το β΄ ενικό πρόσωπο της οριστικής του ενεστώτα στην ίδια φωνή

est: τα απαρέμφατα ενεστώτα και παρακειμένου

Discurrens : τη γενική του γερουνδίου

animadvertit : την αιτιατική στο σουπίνο

salutāvit : το β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής του ενεστώτα στην ίδια φωνή

adduxit : το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της υποτακτικής του παρατατικού στην ίδια φωνή

velit : το β΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του υπερσυντελίκου

obsequātur : τη μετοχή ενεστώτα στην ονομαστική πτώση του ενικού αριθμού, στο αρσενικό γένος

Δ1α. Να αναγνωρίσετε συντακτικά τους παρακάτω όρους: (μονάδες 12)

anno: είναι ……………………. στο …………………….

exterritus: είναι ……………………. στο …………………….

imperatōrem: είναι ……………………. στο …………………….

victōres: είναι ……………………. στο …………………….

Bellōrum: είναι ……………………. στο …………………….

semper: είναι ……………………. στο …………………….

Δ1β. «praetenta»: Να αναλύσετε τη μετοχή σε δευτερεύουσα αναφορική πρόταση. (μονάδες 3)

Δ2α. «ut non solum ea fiant»: Να αναγνωρίσετε το είδος της δευτερεύουσας πρότασης (μονάδα 1), να δηλώσετε τη συντακτική της λειτουργία (μονάδα 1) και να αιτιολογήσετε τον τρόπο εισαγωγής (μονάδα 1) και εκφοράς της (μονάδες 4). (μονάδες 7)

Δ2β. «(Miles) imperatōrem eum salutāvit»: Να μετατρέψετε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική. (μονάδες 8)

Θέματα εξετάσεων εσπερινών λυκείων

Τα ίδια με τα θέματα εξετάσεων ημερησίων λυκείων (05.06.2026)

Θέματα επαναληπτικών εξετάσεων εσπερινών λυκείων

Τα ίδια με τα θέματα επαναληπτικών εξετάσεων ημερησίων λυκείων (10.09.2026)

Θέματα εξετάσεων ομογενών (10.09.2026)

Lectiones 10 & 37

Claudius quinquagesimo anno aetātis suae imperium cēpit mirabili quodam casu. Exclūsus ab insidiatōribus Caligulae, recesserat in diaetam, cui nomen est Hermaeum. Paulo post rumōre caedis exterritus prorepsit ad solarium proximum et inter vela praetenta foribus se abdidit. Discurrens miles pedes eius animadvertit; eum latentem adgnōvit; extractum imperatōrem eum salutāvit. Hinc ad commilitōnes suos eum adduxit.

Omnia sunt misera in bellis civilibus, sed nihil miserius quam ipsa victoria: ea victōres ferociōres impotentioresque reddit, ut, etiamsi natūrā tales non sint, necessitāte esse cogantur. Bellōrum enim civilium exitus tales sunt semper, ut non solum ea fiant, quae velit victor, sed etiam ut victor obsequātur iis, quorum auxilio victoria parta sit.

Ερωτήσεις

Α1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση των αποσπασμάτων: «Claudius … se abdidit.» και «Omnia … parta sit.». (Μονάδες 20)

Β1. Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις με βάση το περιεχόμενό τους ως Σωστές (Σ) ή Λανθασμένες (Λ): (Μονάδες 10)

1. Η λατινική και η ελληνική γλώσσα δεν παρουσιάζουν καμία ομοιότητα.

2. Οι Ρωμαίοι διαμόρφωσαν το δικό τους αλφάβητο χωρίς επιδράσεις από άλλους λαούς.

3. Ο Κικέρων ήταν ένας από τους μεγαλύτερους ρήτορες της αρχαιότητας.

4. Η Αινειάδα είναι έργο του Βεργιλίου.

5. Ο Οράτιος είναι γνωστός Ρωμαίος επικός ποιητής.

Β2. Να αντιστοιχίσετε τις λατινικές λέξεις της Στήλης Α με τις ετυμολογικά συγγενείς λέξεις της ελληνικής της Στήλης Β. (Μονάδες 10)

Στήλη Α	Στήλη Β
1. diaetam	α. μιλιταριστής
2. solarium	β. νατουραλισμός
3. miles	γ. πέδιλο
4. pedes	δ. ηλιακός
5. natūrā	ε. διαιτολόγος

Γ1. Nα γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις / συνεκφορές: (Μονάδες 15)

aetātis: την αφαιρετική πτώση στον ίδιο αριθμό

mirabili casu: την ονομαστική πτώση στον ίδιο αριθμό

nomen: την αιτιατική πτώση στον άλλο αριθμό

rumōre: την κλητική πτώση στον άλλο αριθμό

vela: τη γενική πτώση στον άλλο αριθμό

eius: την αφαιρετική πτώση στο θηλυκό γένος, στον ίδιο αριθμό

Omnia: την αιτιατική πτώση στο ίδιο γένος, στον άλλο αριθμό

misera: τους άλλους δύο βαθμούς του επιθέτου στο ίδιο γένος, αριθμό και πτώση

bellis civilibus: τη δοτική πτώση στον άλλο αριθμό

ipsa victoria: τη γενική πτώση στον ίδιο αριθμό

auxilio: την ονομαστική πτώση στον ίδιο αριθμό

Γ2α. «salutāvit»: Να γραφεί το β’ ενικό πρόσωπο όλων των χρόνων στην ίδια έγκλιση και φωνή (χρονική αντικατάσταση). (μονάδες 6)

Γ2β. Nα γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθέναν από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους: (μονάδες 9)

cēpit: το β΄ ενικό πρόσωπο της οριστικής του ενεστώτα στην ίδια φωνή

est: τα απαρέμφατα ενεστώτα και παρακειμένου

Discurrens: την αφαιρετική στο σουπίνο

animadvertit: το α΄ ενικό πρόσωπο της οριστικής του παρατατικού στην ίδια φωνή

salutāvit: το β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής του ενεστώτα στην ίδια φωνή

adduxit: το απαρέμφατο παρακειμένου

velit: το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του ενεστώτα

obsequātur: τη μετοχή ενεστώτα στην ονομαστική πτώση του ενικού αριθμού, στο αρσενικό γένος

Δ1α. Να αναγνωρίσετε συντακτικά τους παρακάτω όρους: (μονάδες 12)

Claudius: είναι ……………………. στο …………………….

imperium: είναι ……………………. στο …………………….

ad solarium: είναι ……………………. στο …………………….

misera: είναι ……………………. στο …………………….

civilibus: είναι ……………………. στο …………………….

semper: είναι ……………………. στο …………………….

Δ1β. «praetenta»: Να αναλύσετε τη μετοχή σε δευτερεύουσα αναφορική πρόταση. (μονάδες 3)

Δ2α. «ut non solum ea fiant»: Να αναγνωρίσετε το είδος της δευτερεύουσας πρότασης (μονάδες 2), να δηλώσετε τη συντακτική της λειτουργία (μονάδες 3) και να αιτιολογήσετε τον τρόπο εισαγωγής της (μονάδες 2). (μονάδες 7)

Δ2β. «(Miles) imperatōrem eum salutāvit»: Να μετατρέψετε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική. (μονάδες 8)