Χρονιές που τέθηκαν τα κείμενα στις Πανελλήνιες εξετάσεις

Θέματα Λατινικών Πανελληνίων Εξετάσεων Γ' Λυκείου

Απαντήσεις

Περιεχόμενα

2012

Ημερησίων

Εσπερινών

Επαναληπτικές Ημερησίων

Επαναληπτικές Εσπερινών

Ομογενών

2011

Ημερησίων

Εσπερινών

Επαναληπτικές Ημερησίων

Επαναληπτικές Εσπερινών

Ομογενών

2010

Ημερησίων

Εσπερινών

Επαναληπτικές Ημερησίων

Επαναληπτικές Εσπερινών

Ομογενών

2009

Ημερησίων

Εσπερινών

Επαναληπτικές Ημερησίων

Ομογενών

2008

Ημερησίων

Εσπερινών

Επαναληπτικές Ημερησίων

Ομογενών

2007

Ημερησίων

Εσπερινών

Επαναληπτικές Ημερησίων

Ομογενών

2006

Ημερησίων

Εσπερινών

Επαναληπτικές Ημερησίων

Επαναληπτικές Εσπερινών

Ομογενών

2005

Ημερησίων

Εσπερινών

Επαναληπτικές Ημερησίων

Επαναληπτικές Εσπερινών

Ομογενών

2004

Ημερησίων

Εσπερινών

Επαναληπτικές Ημερησίων

Επαναληπτικές Εσπερινών

Ομογενών

2003

Ημερησίων

Εσπερινών

Επαναληπτικές Ημερησίων

Ομογενών

2002

Ημερησίων

Εσπερινών

Ομογενών

2001

Ημερησίων

Εσπερινών

Ομογενών

Δέσμης

2000

Ημερησίων *

2012 (Ημερησίων)

Α1. …

Β1. superiore minime pretium scelera tantus dolor nulla re earum gratiores cui meliora re mentium omni cruciatu

Β2. investiganto misistis redeunt deduxerit non vis essemus adficeris potuisse gererentur administravisses cultu proposuissent conformatum iri expetivero obiectura

Γ1 α. Noli hominem investigare Ne hominem inestigaveris

β. Dum redis (Δεν είναι σωστή η ανάλυση με cum ιστορικό-διηγηματικό γιατί το ρήμα της κύριας πρότασης είναι αρκτικού χρόνου)

γ. Epheso: αφαιρετική προέλευσης από τόπο στο rediens tecum: εμπρόσθετος επιρρηματικός προσδιορισμός της συνοδείας στο deduc nihili: γενική της αξίας στο tam dolore: αφαιρετική οργανική του μέσου στο adfectus est cupidus: επιρρηματικό κατηγορούμενο στο ego gerendi: γενική γερουνδίου συμπλήρωμα επιθέτου στο cupidus (αντικειμενική) tot: επιθετικός προσδιορισμός στο dumicationes mortis: γενική επεξηγηματική στο pericula me: αντικείμενο στο obicere.

Γ2 α. Δευτερεύουσα επιρρηματική συμπερασματική πρόταση, που προεξαγγέλεται στην κύρια πρόταση από την δεικτική αντωνυμία tantus. Εισάγεται με τον συμπερασματικό σύνδεσμο ut συνοδευόμενο από την αντωνυμία nihil, γιατί είναι αποφατική.Λειτουργεί συντακτικά ως επιρρηματικός προσδιορισμός του αποτελέσματος στο περιεχόμενο της κύριας πρότασης με ρήμα το adfectus est. Εκφέρεται με υποτακτική γιατί το αποτέλεσμα θεωρείται κάτι το υποκειμενικό στα Λατινικά και ειδικότερα με υποτακτική ενεστώτα (possit) γιατί εξαρτάται από αρκτικό χρόνο (adfectus est=παρακείμενος με σημασία ενεστώτα). Ισχύει η ιδιόμορφη ακολουθία των χρόνων (συγχρονισμός κύριας και δευτερεύουσας πρότασης.

β. Cogitandis hominibus excellentibus. Η γερουνδιακή έλξη είναι προαιρετική γιατί πρόκειται για απρόθετη αφαιρετική γερουνδίου με αντικείμενο σε αιτιατική.

γ. Cicero dixit se eas cupidum bene gerendi et administrandi rem publican semper sibi proponere. Θα ήταν ίσως σωστό να θεωρηθεί ως σωστή και η απάντηση: Cicero dixit illum eas cupidum bene gerendi et administrandi rem publican semper illi proponere. Αυτό γιατί στο ΦΕΚ 1698/2011 με την εξεταστέα ύλη των ημερήσιων και εσπερινών λυκείων για το 2011-2012 αναφέρονται τα έξης: «από το βιβλίο «Λατινικά» της Γ' τάξης Γενικού Λυκείου Θεωρητικής Κατεύθυνσης των Μ. Πασχάλη και Γ. Σαββαντίδη, εκδ. ΟΕΔΒ 2011 τα κείμενα των ενοτήτων 21-50 εκτός των κειμένων 22,26,33,35.39 και 50, από τις οποίες θα διδαχθούν μόνο τα γραμματικά και συντακτικά φαινόμενα». Ως εκ τούτου, θα έπρεπε ο μαθητής να γνωρίζει από την εισαγωγή του κειμένου που δεν είναι προς εξέταση ότι ο ομιλών είναι ο Κικέρωνας. Επιμέλεια: Παύλος Μαυρόγιαννης

2012 (Επαναληπτικές Ημερησίων)

Β1. multum: plus milibus: milium sestertium: sestertius quondam: quoddam corvum: corvos parem: paria diu: diutissime avis: aves sutor: sutore simulatione: simulationi tempus: tempora inopes: inopum hoc: haec fidos: fidius neutris: neuter

Β2. iterfuit: interesse emere: empturus sit doceret: docuissetis impendebat: impendunto solebat: soliti erunt perdidi: n perderem didicit: discamus attulit: afferte coluntur: coletur ceciderunt: casu intellegitur: intellectum sis exulantem: exules habuissem: habemini referre: relaturum esse poteram: possent

Γ1α. Caesaris: γενική του ενδιαφερομένου προσώπου από το interfuit. emere: τελικό απαρέμφατο, Υποκείμενο στο ρήμα interfuit. pecuniae: γενική αντικειμενική στο cupidus. simulatione: αφαιρετική του τρόπου στο coluntur. inopes: κατηγορούμενο στο εννοούμενο υποκείμενο tyranni μέσω του
συνδετικού ρήματος fuerint. amicorum: γενική αντικειμενική στο inopes. amicos: κατηγορούμενο στο quos. neutris: έμμεσο αντικείμενο στο referre.

Γ1β. ave/avi non respondente

Γ1γ. Sutor quidam eo exemplo incitatus est.

Γ2α. Ο υποθετικός λόγος δηλώνει ανοικτή υπόθεση στο παρόν. Υπόθεση αντίθετη προς την πραγματικότητα στο παρόν: «Quodsi forte caderent, tum intellegeretur» Υπόθεση δυνατή ή πιθανή στο παρόν – μέλλον: «Quodsi forte cadant, tum intellegatur»

Γ2β. Δευτερεύουσα ονοματική πλάγια ερωτηματική πρόταση που λειτουργεί ως υποκείμενο στο ρήμα intellegitur. Εισάγεται με το ερωτηματικό επίρρημα quam και δηλώνει μερική άγνοια. Εκφέρεται με έγκλιση υποτακτική, γιατί θεωρείται ότι η εξάρτηση δίνει υποκειμενική χροιά στο περιεχόμενο της πρότασης, χρόνου Παρακειμένου, γιατί εξαρτάται από αρκτικό χρόνο ( intellegitur) και δηλώνει το προτερόχρονο στο παρόν. Ευθύς Λόγος: «Quam fuerunt inopes amicorum?»

Γ2γ. Tarquinius dixit tum se intellexisse, quos fidos amicos habuisset, quos infidos, cum iam neutris gratiam referre posset.»

2011 (Ημερησίων)

Α1. Και αν η Ασία έχει κάποια υποψία τρυφής…

Η Πορκία, η σύζυγος του Βρούτου…

Β1. suspicio / quoddam / continentius / rebus / laudis / genus / alicuius / dedecore / virorum (virum) / cultellos / eaeque / tonsoribus / haec / certiore / talium

Β2. laudemus / visum iri / victu / obiceretis / constituuntur / interfice / cognitura sit / resecuero / poscens / elabendi / obiurgavisti / venturus erat / praeripiunt / estote / moliri

Γ1α. «quod Asiam vidit»: Δευτερεύουσα αιτιολογική πρόταση που εισάγεται με τον αιτιολογικό σύνδεσμο quod. Εκφέρεται με οριστική, γιατί εκφράζει πραγματική αιτιολογία.Λειτουργεί ως επιρρηματικός προσδιορισμός της αιτίας.

Γ1β. Murena laudandus est nobis.

Γ1γ. Consilio viri sui de interficiendo Caesare cognito

Γ2α. Luxuriae: γενική αντικειμενική στο suspicionem Murenae: έμμεσο αντικείμενο στο obiecerunt Nomini: δοτική προσωπική χαριστική στο constituta est Uxor: παράθεση στο Porcia Tonsorium: επιθετικός προσδιορισμός στο cultellum Secreto: επιρρηματικός προσδιορισμός τρόπου στο inquit

Γ2β. Aliquis dicit clamore deinde ancillarum in cubiculum vocatum Brutum ad eam

obiurgandam venisse quod tonsoris praeripuerit officium

Γ2γ. Ut ungues resecaret Ungues resectum

2011 (Εσπερινών)

Α1. Και αν η Ασία έχει κάποια υποψία τρυφής…

Όταν η Πορκία, σύζυγος του Βρούτου…

B1. suspicio / quoddam / luxuriam / rebus / laudis / genus / nomina / virorum / cultellos / eosque / clamor / tonsoribus / haec / certe (certo) / tui

B2. habuistis / laudemus / videbas / vixerimus / obiciet / constitutae erant / deportabis / cognitae erant / poposceratis / elapsa / vulneraberis / venire / praeripuerint / fuisse / moliri

Γ1α. Asiam→ αντικείμενο στο vidit. laus→υποκείμενο στο consituta est. aliquod→επιθετικός προσδιορισμός στο flagitium. uxor→παράθεση στο Porcia. ancillarum→γενική υποκειμενική στο clamore. factum→κατηγορούμενο στο hoc μέσω του συνδετικού ρήματος est.

Γ1β. Porcia dicit non esse illud temerarium factum suum.

Γ2α. Δευτερεύουσα χρονική πρόταση. Εισάγεται με τον ιστορικό-διηγηματικό cum και εκφέρεται με υποτακτική, γιατί ο σύνδεσμος cum υπογραμμίζει τη βαθύτερη σχέση της δευτερεύουσας με την κύρια πρόταση και δημιουργεί μια σχέση αίτιου και αιτιατού ανάμεσά τους ενώ είναι φανερός ο ρόλος του υποκειμενικού στοιχείου στην υποτακτική και συγκεκριμένα με υποτακτική υπερσυντέλικου (cognovisset), γιατί εξαρτάται από ρήμα ιστορικού χρόνου (poposcit) που δηλώνει το προτερόχρονο στο παρελθόν. Συντακτικά λειτουργεί ως επιρρηματικός προσδιορισμός του χρόνου στο ρήμα της κύριας πρότασης (poposcit).

Γ2β. - Si habet Asia suspicionem quandam luxuriae: habet: ρήμα. Asia: υποκείμενο στο ρήμα habet. suspicionem: αντικείμενο στο habet. quandam: επιθετικός προσδιορισμός στο suspicionem. luxuriae: γενική αντικειμενική στο suspicionem. -Murenam laudare debemus: debemus: ρήμα. (nos) εννοείται: υποκείμενο στο ρήμα debemus. laudare: αντικείμενο στο debemus, τελικό απαρέμφατο (υποκείμενο απαρεμφάτου nos, ταυτοπροσωπία). Murenam: αντικείμενο στο τελικό απαρέμφατο laudare.

2010 (Ημερησίων)

A1. Mετάφραση: Ο Σκριβωνιανός είχε στασιάσει στην Ιλλυρία…

Με αυτό το σχέδιο εμφανίστηκε κάποτε ξαφνικά…

Β1. partium / miles / ingentiora / ornatrix / veste / alius / sermo / tempora / mentioni / filiae / anno / mendaciorum / quis / istud / sui

B2. motu / esset / occidisti / oremus / imponi / conduc / sequendi / interveniunt / opprimitote / deprehendissetis / extrahar / malit / respondebunt / obiceremini / fecerint

Γ1.

Romam: αιτιατική που δηλώνει κίνηση προς τόπο, απρόθετη επειδή πρόκειται για όνομα πόλης, επιρρηματικός προσδιορισμός στο ρήμα trahebatur.

piscatoriam: επιθετικός προσδιορισμός στο naviculam.

aliquando: επιρρηματικός προσδιορισμός χρόνου στο ρήμα intervenit.

earum: γενική κτητική στο vestem.

vidisse: ειδικό απαρέμφατο, αντικείμενο στο ρήμα dissimulavit.

tempus: αντικείμενο στο ρήμα extraxit.

calvam: κατηγορούμενο στο te μέσω του faciant.

Γ1Β. Δευτερεύουσα ενδοιαστική πρόταση, αντικείμενο στο ρήμα non times. Εισάγεται με το ne, γιατί εκφράζει φόβο μήπως συμβεί κάτι (ανεπιθύμητο). Εκφέρεται με υποτακτική, επειδή το περιεχόμενό της αφορά κάτι ενδεχόμενο ή πιθανό (πρόταση επιθυμίας). Χρησιμοποιείται υποτακτική ενεστώτα, γιατί εξαρτάται από ρήμα αρκτικού χρόνου (non times: ενεστώτας). Ο φόβος είναι ιδωμένος τη στιγμή που εμφανίζεται στο μυαλό του ομιλητή (συγχρονισμός της κύριας με τη δευτερεύουσα πρόταση).

Γ2α. Arma in Illyrico contra Claudium a Scriboniano mota erant.

Γ2β. Cum Scribonianus occisus esset

Γ2γ. Iulia respondit patri se canam esse malle.

2009 (Ημερησίων)

Μετάφραση: Όταν όλοι είπαν πως ήταν φρέσκο…

Ούτε πρέπει περισσότερο να επικρίνεται…

Β1α die muros opes urbium communi salute

B1β quod nullius vobis ipsis eas

B1γ propius extero maxime carissimarum

B2α dic decerptum iri cautum tutandi nolles fierent cecidistis fuerimus

B2β Ενεστώτας: habeamus Παρατατικός: haberemus Μέλλοντας: habituri simus Παρακείμενος: habuerimus Υπερσυντέλικος: habuissemus Aπαρέμφατο ενεστώτα: sumere Aπαρέμφατο παρακειμένου: sumpsisse

B3α ante diem= εμπρόθετος προσδιορισμός που δηλώνει χρόνο, προσδιορίζει το decerptam esse decerptam esse= αντικείμενο στο ρήμα scitote, ειδικό απαρέμφατο Carthagine= απρόθετη (γιατί είναι όνομα πόλης) αφαιρετική που δηλώνει στάση σε τόπο, προσδιορίζει το decerptam esse opibus= απρόθετη αφαιρετική οργανική του μέσου στο confidere vobis= δοτική προσωπική κτητική από το est Punicum= επιθετικός προσδιορισμός στο bellum utilitatis= γενική αντικειμενική στο proditor cariorem= κατηγορούμενο στο patriam esse= υποκείμενο στο απρόσωπο ρήμα decet, τελικό απαρέμφατο

B3β Έχουμε προσωπική σύνταξη του γερουνδιακού, γιατί το γερουνδιακό ανήκει σε ρήμα ενεργητικό μεταβατικό που συντάσσεται με αιτιατική. Ισοδυναμεί με την πρόταση: ut nos laudare eum debeamus.

B3γ nobismet ipsis

B4α Cum omnes recentem esse dixissent: Δευτερεύουσα επιρρηματική χρονική πρόταση ως επιρρηματικός προσδιορισμός του χρόνου. Εισάγεται με τον ιστορικό ή διηγηματικό cum (χρήσιμος για τις διηγήσεις του παρελθόντος) και εκφέρεται με έγκλιση υποτακτική, γιατί ο ιστορικός cum υπογραμμίζει τη βαθύτερη σχέση της δευτερεύουσας με την κύρια πρόταση και δημιουργεί σχέση αιτίου και αιτιατού ανάμεσά τους (είναι φανερός ο ρόλος του υποκειμενικού στοιχείου που υπάρχει στην υποτακτική ) χρόνου υπερσυντελίκου, γιατί εξαρτάται από ιστορικό χρόνο (inquit) και δηλώνει το προτερόχρονο στο παρελθόν. ubi omnes recentem esse dixerunt

qui pro re publica cadat: δευτερεύουσα αναφορική προσδιοριστική πρόταση (εισάγεται με την αναφορική αντωνυμία qui και προσδιορίζει το is). Εκφέρεται με έγκλιση υποτακτική από έλξη προς την υποτακτική της προηγούμενης πρότασης laudandus sit, χρόνου ενεστώτα, γιατί εξαρτάται από αρκτικό χρόνο (άμεσα από το laudandus sit, έμμεσα από το fit=ενεστώτας) και δηλώνει το σύγχρονο στο παρόν.

B4β Opibus urbis ne confisi sitis

B4γ Cato monet eos ut fiduciam, quae nimia illis sit, deponant.

2008 (Ημερησίων)

Α. Μετάφραση: Αυτές εγώ, επιθυμώντας…

Μόνος ο Κόιντος Μούκιος Σκαιόλας…

Β. 1.α. nobis / corporum / periculum / augures / his / agmen / militis

β. melioris, optimi / excellentiores, excellentissimos / omni cruciatu / tantis dimicationibus

2.α. propositu / coluisset / conformantor / obiectum iri / possetis / non vultis / institerit / circumsedeamini

β. Ενεστώτας: gerens / Μέλλοντας: gesturus / Ενεστώτας:minitentur / Παρατατικός: minitarentur / Μέλλοντας: minitaturi, minitaturae, minitatura sint / Παρακείμενος: minitati sint / Υπερσυντέλικος: minitati essent / Συντ.Μέλλοντας: -

3.α. colendo: αφαιρετική γερουνδίου που δηλώνει τρόπο. Προσδιορίζει το ρήμα conformabam. / excellentes: επιθετικός προσδιορισμός (ονοματικός ομοιόπτωτος) στη λέξη homines. / mortis: γενική επεξηγηματική στο pericula. / parvi: γενική της αξίας (αφηρημένης αξίας) στο esse. / obicere: τελικό απαρέμφατο, αντικείμενο στο ρήμα potui. (υποκείμενο: ego, ταυτοπροσωπία). / solus: κατηγορηματικός προσδιορισμός (ονοματικός ομοιόπτωτος) στη λέξη Quintus Mucius Scaevola. / augur: παράθεση (ονοματικός ομοιόπτωτος προσδιορισμός) στη λέξη Quintus Mucius Scaevola. / Sullae: αντικείμενο στο ρήμα dixit. / quibus: αφαιρετική του μέσου στο ρήμα circumsedisti. / hostem: κατηγορούμενο στο Marium.

β. licet mortem miniteris: Δευτερεύουσα παραχωρητική πρόταση. Λειτουργεί ως επιρρηματικός προσδιορισμός της παραχώρησης στο ρήμα iudicabo της κύριας πρότασης. Εισάγεται με τον παραχωρητικό σύνδεσμο licet. O σύνδεσμος licet συντάσσεται με υποτακτική γιατί προήλθε από το απρόσωπο ρήμα licet, με παράλειψη του ut + υποτακτική. Εκφέρεται με υποτακτική και εκφράζει μια πραγματική κατάσταση παρά την οποία ισχύει το περιεχόμενο της κύριας πρότασης. Εκφέρεται με ενεστώτα και εκφράζει το σύγχρονο στο παρόν σε σχέση με το ρήμα της κύριας πρότασης.

4.α. administrandae rei publicae: H γερουνδιακή έλξη δεν είναι υποχρεωτική (γιατί έχουμε απρόθετο τύπο γερουνδίου με αντικείμενο σε αιτιατική). Η γερουνδιακή έλξη είναι προαιρετική.

β. Cicero dixit solum Scaevolam augurem de illa re interrogatum sententiam dicere noluisse.

γ. Quae a me mihi proponebantur.

2008 (Εσπερινών)

Μετάφραση Κεφ. ΧΧVIII (28)

Μετά κάποιος Πλάτωνας από τις Σάρδεις, όταν έμαθε ότι αυτός ήταν εξόριστος από τα γράμματα (επιστολές) του Αισώπου, τον άνθρωπο συνέλαβε και τον παρέδωσε στη φυλακή στην Έφεσο. Εσύ αναζήτησε τον άνθρωπο (τα ίχνη του ανθρώπου) (σε) παρακαλώ και με υψίστη επιμέλεια είτε στείλε τον στη Ρώμη είτε επιστρέφοντας στην Έφεσο φέρε τον μαζί σου. Μη σε απασχολήσει ποιας αξίας είναι ο άνθρωπος. Γιατί είναι μικρής αξίας, όποιος είναι τόσο τιποτένιος (τέτοιος μασκαράς). Αλλά εξ αιτίας του εγκλήματος του δούλου και του θράσους (του) τόσο οργίστηκε ο Αίσωπος, ώστε τίποτα να μη μπορεί να είναι πιο ευχάριστο σ’αυτόν παρά (από) η επανάκτηση του δραπέτη.

Μετάφραση Κεφ. ΧΧΧIV (34)

Αυτά όταν ανέφεραν στον Σκιπίωνα οι δούλοι του σπιτιού αυτός διέταξε να ανοίγονται οι πόρτες (να ανοίξουν τις πόρτες) και να μπουν αυτοί μέσα. Οι ληστές τις παραστάδες της πόρτας προσκύνησαν σαν ιερό ναό και με πάθος φίλησαν το δεξί χέρι του Σκιπίωνα. Όταν τοποθέτησαν μπροστά στην είσοδο τα όπλα, τα οποία οι άνθρωποι συνηθίζουν να αφιερώνουν στους αθάνατους θεούς, επέστρεψαν στα λημέρια τους.

Β. 1. α) tanti doloris, tantum dolorem, deus immortalis, deos immortales

β) eo, hominibus, scelera, audaciae, postium, templis, quas

2. α) cognoverant, fueris, spectet, iubemus,, poterant

β) Gen: consecrandi, Dat: consecrando, Acc: consecrandum, Abl: consecrando

Απαρέμφατο Παρακειμένου Ενεργητικής Φωνής: consecravisse

3. α) in custodiam: Εμπρόθετος προσδιορισμός της κατεύθυνσης / κίνησης σε τόπο στο “tradidit”.

diligentia: Αφαιρετική ως επιρρηματικός προσδιορισμός του τρόπου στο “mitte”.

scipionis: Γενική Κτητική στο “dextram”

dona: Αντικείμενο στο “posuissent”

immortalibus: Επιθετικός προσδιορισμός στο “deis”

β) Ne spectaveris (Αν δηλωθεί το Υποκ. του spectaveris, δηλαδή το “tu”, η απάντηση θα θεωρηθεί σωστή)

4. α) “quanti homo sit”: Δευτερεύουσα Πλάγια Ερωτηματική Πρόταση μερικής αγνοίας ως Αντικείμενο στο απαρέμφατο “Spectare”. Εισάγεται με τον τύπο “quanti” της αντίστοιχης ερωτηματικής αντωνυμίας. Εκφέρεται με Υποτακτική γιατί θεωρείται ότι η εξάρτηση δίνει υποκειμενική χροιά στο περιεχόμενο της πρότασης και συγκεκριμένα χρόνου Ενεστώτα γιατί εξαρτάται από ρήμα αρκτικού χρόνου (το spectare, το οποίο εξαρτάται από το Noli, γι’αυτό θεωρείται αρκτικός χρόνος) και δηλώνει το σύγχρονο στο παρόν.

· “ut nihil ei gratius possit esse quam recuperatio fugitivi”: Δευτερεύουσα επιρρηματική συμπερασματική εξαρτώμενη απ’τον όρο “tanto” της Κύριας. Εισάγεται με το συμπερασματικό σύνδεσμο ut που συνοδεύεται απ’το nihil επειδή η πρόταση είναι αρνητική. Εκφέρεται με Υποτακτική γιατί το συμπέρασμα θεωρείται υποκειμενική κατάσταση και συγκεκριμένα χρόνου Ενεστώτα γιατί εξαρτάται από ρήμα αρκτικού χρόνου (adfectus est: Παρακείμενος με σημασία Ενεστώτα à Perfectum Praesens). Έχουμε ιδιόμορφη ακολουθία χρόνων, φαινόμενο του συγχρονισμού).

β) possit = Ρήμα

nihil = Υποκείμενο στο Ρήμα και α’ όρος σύγκρισης

esse = Αντικείμενο στο Ρήμα και Τελικό Απαρέμφατο (Υποκείμενο του απαρεμφάτου είναι πάλι το nihil = ταυτοπροσωπία)

gratius = Κατηγορούμενο στο nihil από το συνδετικό “esse”

ei = Δοτική Αντικειμενική στο gratius ή Δοτική ως συμπλήρωμα επιθέτου

quam recuperatio = β’ όρος σύγκρισης

fugitivi = γενική αντικειμενική στο “recuperatio”

ΟΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΥΝΤΑΧΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟ ΠΑΣΠΑΛΑΚΗ, ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΤΟΥ ΕΝΙΑΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΑΖΙΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ.

2007 (Ημερησίων)

Μετάφραση

Λέξεις

Βαθμοί

Lectio XXVII: (…)Τότε ο Πακούβιος του είπε πως όσα είχε γράψει ήταν βέβαια ηχηρά και μεγαλόπρεπα, μόνο που του φαινόντουσαν κάπως τραχιά και στυφά.

18

7

Ο Άκκιος του απάντησε: «Έτσι είναι, όπως τα λες· κι ούτε βέβαια μετανιώνω γι' αυτό·

11

3

γιατί αυτά που θα γράψω στη συνέχεια, ελπίζω πως θα είναι καλύτερα.

7

3

Λένε, αλήθεια, πως με το πνεύμα συμβαίνει το ίδιο πράγμα που συμβαίνει με τους καρπούς

(αυτό που υπάρχει στους καρπούς, το ίδιο υπάρχει και στο πνεύμα):

10

3

αυτοί που γεννιούνται σκληροί και πικροί, γίνονται αργότερα γινωμένοι και γλυκείς·

10

3

όσοι όμως βγαίνουν από την αρχή (αμέσως) μαραμένοι και μαλακοί, αργότερα δεν ωριμάζουν, αλλά σαπίζουν».

13

5

 

 

24

Lectio XXVIII: Ο δούλος του Αισώπου μας, ο Λίκινος, που σου είναι γνωστός, δραπέτευσε από τη Ρώμη στην Αθήνα.

9

3

Στην Αθήνα (αυτός) έμεινε λίγους μήνες σαν ελεύθερος κοντά στον Πάτρωνα τον Επικούρειο κι από κει πήγε στην Ασία.

14

5

Αργότερα, κάποιος Πλάτωνας από τις Σάρδεις, μόλις έμαθε από γράμμα του Αισώπου πως ήταν δραπέτης, τον έπιασε και τον παρέδωσε στη φυλακή στην Έφεσο. (3 η χρονική, 5 η κύρια)

19

8

 

 

16

1.α. (10)

quem

1

(a) se

1

poma

1

mensium (mensum*)

1

eandem

1

litterae

1

nostrorum

1

homo

1

servis

1

hominum

1

*mensis , is: gen. plur. regularly mensium; freq. mensum: Cic. Phil. 12, 9 22 [Brutum, aspicere possim; cuius in complexu libenter extremum vitae spiritum ediderim, cum omnes actiones horum mensum],; Plaut. Most. 1, 1, 78 ; id. Verr 2, 74, 182 al.; Caes. B. G. 1, 5, 3; Ov. M. 8, 500; id. F. 5, 187; 424; Liv. 3, 24, 4; 3, 25, 4; Plin. 7, 11, 9, § 49 et saep.; [Charlton T. Lewis, Charles Short, A Latin Dictionary, ed. Clarendon Press (1962)]

1.β. (5)

bene

0,5

maturrima

0,5 (?)

melius

0,5

liberius

0,5

optime

0,5

liberiore

0,5

maturiora

0,5

liberrimum

0,5

maturissima

0,5

liberrimo

0,5

2.α. (9)

dicendo

1

fugite

1

estōte

1

cognoscendus

1

scripturus sit

1

comprehendisse

1

visum iri

1

traduntur

1

fugeretis

1

 

 

2.β. (6)

nascens

1

abeat

1

nasciturus

1

abiret

1

natus

1

abiturus sit

1

3.α. (7)

id

υποκείμενο στο ρήμα paenitet

0,5+0,5=1

me

αιτιατική του προσώπου που μετανιώνει στο ρήμα paenitet

0,5+0,5=1

fore

(ειδικό απαρέμφατο) αντικείμενο στο spero

0,5+0,5=1

servus

παράθεση στο Licinus

0,5+0,5=1

Romā

απρόθετη αφαιρετική της απομάκρυνσης στο fugit (τόπο: 0,25)

0,5+0,5=1

menses

αιτιατική του χρόνου (χρονική διάρκεια) στο fuit

0,5+0,5=1

fugitivum

κατηγορούμενο στο eum

0,5+0,5=1

3.β. (8)

quae scripsisset

είδος

Δευτερεύουσα αναφορική πρόταση [προσδιοριστική στο εννοούμενο ea (υποκείμενο του esse) ή αναφορική ουσιαστική πρόταση ως υποκείμενο του απαρεμφάτου esse].

1

τρόπος εισαγωγής

Εισάγεται με την αναφορική αντωνυμία quae

1

έγκλιση

Εκφέρεται με υποτακτική, γιατί λειτουργεί στα πλαίσια του πλαγίου λόγου

1

χρόνος

Χρόνου υπερσυντελίκου, γιατί το ρήμα εξάρτησης είναι χρόνου ιστορικού (dixitàesse) και δηλώνει το προτερόχρονο στο παρελθόν.

1

 

cum eum fugitivum … cognovisset

είδος

Δευτερεύουσα επιρρηματική χρονική πρόταση [η οποία λειτουργεί ως επιρρηματικός προσδιορισμός του χρόνου στα ρήματα comprehendit και tradidit]

1

τρόπος εισαγωγής

Εισάγεται με τον ιστορικό / αφηγηματικό σύνδεσμο cum, ο οποίος υπογραμμίζει τη βαθύτερη σχέση της δευτερεύουσας με την κύρια πρόταση και δημιουργεί μια σχέση αιτίου-αιτιατού ανάμεσά τους

1

έγκλιση

Εκφέρεται με υποτακτική –φανερός ο ρόλος του υποκειμενικού στοιχείου στην υποτακτική έγκλιση–

1

χρόνος

Χρόνου υπερσυντελίκου, γιατί εξαρτάται από ρήμα ιστορικού χρόνου (comprehendit) και εκφράζει το προτερόχρονο στο παρελθόν.

1

4.α. (5)

a Platōne quodam Sardiano homo comprehensus est (5X1)

4.β. (6)

Cicero dixit Licinum servum Athēnas fugisse et in Asiam abisse. (4X1,5 -0,25: Athenas / in Asiam)

4.γ. (4)

noli tradĕre ne tradideris (4X1)

2000 (Ημερησίων)

1.α.

homines excellentes γεν. πληθ.: hominum excellentium

omnes cruciatus γεν. πληθ.: omnium cruciatuum

salute vestra γεν. εν.: salutis vestrae

tantas dimicationes γεν. πληθ.: tantarum dimicationum

quodam milite γεν. εν.: cuiusdam militis

β.

corporis: αιτιατική πληθυντικού corpora

mortis: δοτική ενικού morti

amentum: ονομαστική πληθυντικού amenta

turrim: αφαιρετική ενικού turri

die: γενική πληθυντικού dierum

2.α.

Θετικός Συγκριτικός Υπερθετικός

bene melius optime

celeriter celerius celerrime

β.

gerendi:

γ΄ εν. υποτακτικής ενεστώτα: gerat

γ'εν. υποτακτικής παρακειμένου: gesserit

proponebam:

β΄ πλ. οριστικής μέλλοντα: proponetis

β΄ πλ. οριστικής υπερσυντελίκου: proposueratis

monet:

β΄ εν. οριστικής παρατατικού: monebas

β΄ εν. οριστικής μέλλοντα: monebis

adire:

γ΄ πλ. οριστικής ενεστώτα: adeunt

γ΄ πλ. οριστικής παρατατικού: adibant

defertur:

απαρέμφατο ενεστώτα ενεργητικής φωνής: deferre

απαρέμφατο ενεστώτα παθητικής φωνής: deferri

3.α. semper: επιρρηματικός προσδιορισμός του χρόνου στο proponebam.

colendo: αφαιρετική γερουνδίου, αφαιρετική του τρόπου στο

conformabam.

me: αντικείμενο στο απαρέμφατο obicere.

adire: τελικό απαρέμφατο, αντικείμενο στο non possit.

tragulae: γενική κτητική στο amentum.

veritus: αιτιολογική μετοχή συνημμένη στο υποκείμενο Gallus του

ρήματος constituit.

β. tertio post die: ισοδυναμεί με τον εμπρόθετο προσδιορισμό του χρόνου

post tertium diem

4.α. ut salutem sperent:

δευτερεύουσα βουλητική πρόταση. Εισάγεται με το βουλητικό σύνδεσμο ut,

επειδή είναι καταφατική. Εκφέρεται με υποτακτική επειδή το περιεχόμενο

της είναι απλώς επιθυμητό. Ειδικότερα, με υποτακτική ενεστώτα, επειδή

εξαρτάται από ρήμα αρκτικού χρόνου (adhortatur: οριστική ενεστώτα) και

αναφέρεται στο παρόν - μέλλον (ιδιομορφία της ακολουθίας χρόνων).

Λειτουργεί ως έμμεσο αντικείμενο στο adhortatur.

β. Epistula perlegitur ab illo.

 

Χρονιές που τέθηκαν τα κείμενα στις Πανελλήνιες εξετάσεις